Το πρωινό είναι το σημαντικότερο γεύμα της ημέρας. Τι πρέπει να φας για να χορτάσεις.

Το πρωινό γεύμα αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα γεύματα της ημέρας –είναι αυτό που καταναλώνεται έως και 2 ώρες από το πρωινό ξύπνημα και αποδίδει συνήθως έως το 35% της ημερήσιας θερμιδικής πρόσληψης.
Από τον Γεράσιμο Κλαουδάτο για το ladylike.gr

Είμαι σίγουρος ότι πολλοί επαγγελματίες υγείας, σας έχουν παροτρύνει να καταναλώνετε συστηματικά πρωινό! Και όχι άδικα, μιας και η συνήθεια αυτή έχει συσχετισθεί με πληρέστερη από άποψη μακρο- και μικρο-θρεπτικών συστατικών δίαιτα, υγιέστερο βάρος και αρκετές ακόμα ευεργετικές ιδιότητες. Ένα καλό πρωινό πρέπει να σας χορταίνει.

Είναι όλα τα πρωινά ίδια;
Όσο σημαντική είναι η υιοθέτηση συστηματικής κατανάλωσης πρωινού, άλλο τόσο σημαντικό είναι να βρείτε το πρωινό που σας ταιριάζει και σας χορταίνει. Προσπαθήστε να ξυπνήσετε λίγο νωρίτερα και δώστε στον εαυτό σας χρόνο για να απολαύσει το καταλληλότερο για εσάς πρωινό. Το πόσο χορτάτοι νιώθετε θα σας βοηθήσει ιδιαίτερα αν ακολουθείτε μια διατροφή απώλειας βάρους. Με αυτό το τρόπο, είναι πιο πιθανό να «αντέξετε» έως το μεσημεριανό σας γεύμα (με ένα μικρό σνακ ενδιάμεσα ενδεχομένως) χωρίς να αναζητήσετε τροφή. Σκεφτείτε ειδικά τις ώρες που πιθανότατα είστε πεινασμένοι εκτός σπιτιού και άρα εύκολα (υπό άλλες συνθήκες) θα καταφεύγατε σε μία όχι και τόσο υγιεινή επιλογή (κάνω λάθος;).

Τι πρέπει να περιέχει ένα πρωινό για να δημιουργεί υψηλό αίσθημα κορεσμού;
Το συστατικό που έχει βρεθεί να δημιουργεί εντονότερο αίσθημα κορεσμού είναι η πρωτεΐνη. Οι φυτικές ίνες προκαλούν επίσης αίσθημα πληρότητας στο στομάχι, ενώ επιπλέον αυξάνουν τον όγκο του γεύματος κάνοντάς το αυτόματα, λιγότερο πυκνό σε θερμίδες.

Τα λιπίδια και οι υδατάνθρακες φαίνεται να μην προκαλούν τόσο έντονο αίσθημα κορεσμού, είναι ωστόσο, εξίσου βασικό να υπάρχουν σε ένα ισορροπημένο πρωινό. Οι μεν υδατάνθρακες παρέχουν στον οργανισμό την απαραίτητη ενέργεια για να αρχίσετε την ημέρα σας, από την άλλη η κατάλληλη επιλογή πηγής λίπους μπορεί να σας προσφέρει εξαιρετικά χρήσιμα συστατικά για τον οργανισμό.

Μελέτες δείχνουν πως τα τρόφιμα που είναι πλούσια σε πρωτεΐνη και φυτικές ίνες παράλληλα μπορεί να προκαλέσουν ομαλότερες αλλαγές στα επίπεδα σακχάρου και ινσουλίνης στο αίμα σε σύγκριση με πλούσια σε λίπος και ζάχαρη τρόφιμα. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να μειώσουν την ποσότητα της προσλαμβανόμενης ενέργειας στο επόμενο γεύμα, αλλά και στην ημέρα συνολικά.

Στο σημείο αυτό, θα δούμε κάποια πρωινά που θα μπορούσαν να σας δημιουργήσουν υψηλό αίσθημα κορεσμού. Φυσικά οι ποσότητες πρέπει να προσαρμόζονται ανάλογα με τις συνολικές ενεργειακές σας ανάγκες.

1. Κριθαρένια παξιμάδια ολικής άλεσης με ανθότυρο
Δύο αντιπροσωπευτικά τρόφιμα από την ομάδα των υδατανθράκων και πρωτεϊνών αντίστοιχα. Αρκετά χορταστικό λόγω και των φυτικών ινών που περιέχει. Τα παξιμάδια είναι αρκετά εύκολο να μεταφερθούν ενώ το ανθότυρο είναι ευπαθές στην συντήρηση και θέλει άμεση κατανάλωση.

2. Γιαούρτι χαμηλών λιπαρών με δημητριακά βρώμης ολικής άλεσης με πρωτεΐνη
Θα έχετε καταλάβει ότι η ολική άλεση είναι αυτή που εξασφαλίζει τις φυτικές ίνες – κοιτάξτε λοιπόν την ετικέτα να αναφέρει βρώμη ολικής άλεσης ενώ υπάρχουν προϊόντα με επιπλέον πρωτεΐνη σόγιας, αφού φυτικές ίνες και πρωτεΐνη αποτελούν το δυναμικό δίδυμο για τον κορεσμό. Εύκολα ακόμα και στη μεταφορά με το σακουλάκι τους ενώ το γιαούρτι είναι προσβάσιμο ακόμη και από ένα περίπτερο.

3. Τοστ (ψωμί ολικής άλεσης) με τυρί χαμηλό σε λιπαρά, γαλοπούλα, τομάτα και μαρούλι
Αν και φαίνεται πολύ χορταστικό, το πρωινό αυτό υστερεί λίγο σε πρωτεΐνη σε σχέση με τις παραπάνω επιλογές – γι’αυτό μην εκπλαγείτε αν χορτάσετε περισσότερο με τα δημητριακά. Ίσως αν προσθέτατε 1 ποτήρι γάλα χαμηλών λιπαρών, τα πράγματα να ήταν ακόμη καλύτερα.

4. Αυγά ομελέτα με λαχανικά και ψωμί πολύσπορο
Ίσως ακούσετε για το αυγό ότι είναι ο ''βασιλιάς'' της πρωτεΐνης. Ισχύει! Για να γίνει όμως και το άμυλο ολικής άλεσης η ''βασίλισσα'' του πρωινού, ίσως χρειαστεί να φάτε αρκετό ψωμί πράγμα που ενδεχομένως σας βαρύνει. Δυνατό πρωινό λοιπόν, αλλά όχι για κάθε μέρα.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Hoyland A, Dye L, Lawton CLA systematic review of the effect of breakfast on the cognitive performance of children and adolescents. Nutr Res Rev. 2009 Dec;22(2):220-43

Williams PG, The Benefits of Breakfast Cereal Consumption: A Systematic Review of the Evidence Base Adv Nutr. 2014 Sep; 5(5): 636S–673S.

Williams G, Noakes M, Keogh J, Foster P, Clifton P. High protein high fibre snack bars reduce food intake and improve short term glucose and insulin profiles compared with high fat snack bars. Asia Pac J Clin Nutr. 2006;15(4):443-50.

Η υψηλή αρτηριακή πίεση, το κάπνισμα και η παχυσαρκία εξαιτίας της ανθυγιεινής διατροφής συνιστούν το «τρίγωνο του κακού τρόπου ζωής», καθώς αποτελούν τις τρεις κυριότερες αιτίες θανάτων παγκοσμίως, που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί με την αλλαγή των συνηθειών και συμπεριφορών, σύμφωνα με μια νέα διεθνή επιστημονική έρευνα.

Οι επιστήμονες, με επικεφαλής τον δρα Κρίστοφερ Μάρεϊ, διευθυντή του Ινστιτούτου Στατιστικών Υγείας του Πανεπιστημίου Ουάσιγκτον του Σιάτλ, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο ιατρικό περιοδικό "The Lancet", αξιολόγησαν 79 διαφορετικούς κινδύνους θανάτου σε 188 χώρες.

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι οι αποφεύξιμοι παράγοντες κινδύνου -από τη ρύπανση του αέρα έως το ανασφαλές νερό- ευθύνονται για ολοένα περισσότερους θανάτους και ασθένειες στον πλανήτη.

Η υπέρταση κατατάσσεται ως ο Νο 1 «δολοφόνος», θεωρούμενη υπεύθυνη για 10,4 εκατ. θανάτους διεθνώς το 2013. Το ειδικό βάρος της στη θνησιμότητα αυξήθηκε κατά 49% από το 1990 έως σήμερα. Η υπέρταση είναι πιο επικίνδυνη για τους άνδρες σε σχέση με τις γυναίκες.

Συνολικά οι θάνατοι που θα μπορούσαν να έχουν αποφευχθεί, αν οι άνθρωποι ζούσαν πιο προσεκτικά και υγιεινά, εκτιμώνται σε σχεδόν 31 εκατομμύρια το 2013 έναντι 25 εκατ. το 1990. Περίπου ένας στους πέντε θανάτους παγκοσμίως (21%) αποδίδεται σε κινδύνους που σχετίζονται με την κακή διατροφή (πολλά κρέατα και λίπη, λίγα φρούτα και λαχανικά κλπ).

«Υπάρχουν μεγάλες δυνατότητες να βελτιώσουμε την υγεία των ανθρώπων, αποφεύγοντας ορισμένους κινδύνους όπως το κάπνισμα, η κακή διατροφή ή η ρύπανση του αέρα», δήλωσε ο Μάρεϊ.

Το μίγμα των αποφεύξιμων κινδύνων αλλάζει διαχρονικά. Έτσι, ενώ στις αρχές της δεκαετίας του ΄90, στην λίστα των δέκα κυριότερων κινδύνων υπήρχαν ο υποσιτισμός των παιδιών και το μη πόσιμο νερό, σήμερα αυτά έχουν βγει από το Top 10, έχοντας πια αντικατασταθεί από την υψηλή χοληστερόλη και την κατάχρηση του αλκοόλ.

Οι αποφεύξιμοι θανάσιμοι κίνδυνοι διαφέρουν σήμερα αρκετά μεταξύ των δύο φύλων. Το κάπνισμα είναι μεγαλύτερο πρόβλημα για τους άνδρες (Νο 2 κίνδυνος, σχετιζόμενος με 4,4 εκατ. θανάτους), από ό,τι για τις γυναίκες (Νο 6 κίνδυνος, με 1,4 εκατ. θανάτους). Το αλκοόλ βρίσκεται στην πρώτη δεκάδα κινδύνων για τους άνδρες (Νο 6), αλλά όχι για τις γυναίκες.

Τα παιδιά αντιμετωπίζουν διαφορετικούς κινδύνους έναντι των ενηλίκων. Για τα παιδιά κάτω των πέντε ετών ο υποσιτισμός παραμένει η Νο 1 αιτία θανάτου (1,3 εκατ. θάνατοι το 2013).

Όσον αφορά τους κυριότερους παράγοντες απώλειας της υγείας στους ενηλίκους, είναι ανάλογοι με τους κινδύνους πρόωρου θανάτου. Η πρώτη τριάδα είναι η υπέρταση, το κάπνισμα και ο μεγάλος δείκτης

Οι κίνδυνοι εμφανίζουν γεωγραφική διαφοροποίηση: για παράδειγμα, στη Μ. Ανατολή και τη Ν. Αμερική η παχυσαρκία βρίσκεται στην κορυφή των κινδύνων, στην Ασία η ρύπανση του αέρα είναι Νο 1, ενώ σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες το κάπνισμα.