Ούτε μια ημέρα δεν... άντεξε το «καλό» σενάριο του ΦΠΑ, που προέβλεπε την εφαρμογή ενός ενιαίου συντελεστή 18% και ενός μειωμένου στο 9,5%, στον οποίο θα υπάγονταν μόνο τα τρόφιμα, τα φάρμακα και τα βιβλία αλλά και έκπτωση 3% του ΦΠΑ για όσους πραγματοποιούν τις συναλλαγές με πλαστικό χρήμα.

Οι εκπρόσωποι των θεσμών έδειξαν «κόκκινη κάρτα» στις προτάσεις της κυβέρνησης για τις αλλαγές στο καθεστώς ΦΠΑ, εκφράζοντας ενστάσεις τόσο για την έκπτωση 3% αλλά κυρίως για τη δημοσιονομική απόδοση του μέτρου καθώς θεωρούν ότι προκύπτει «τρύπα» λόγω της γενικευμένης μετάταξης των τροφίμων από το 13% στο 9,5%.
Σύμφωνα, μάλιστα, με υπολογισμούς των εμπειρογνωμόνων, η έκπτωση του 3% στους συντελεστές ΦΠΑ θα οδηγούσε σε ετήσια απώλεια εσόδων άνω των 6 δισ. ευρώ σε περίπτωση που όλες οι συναλλαγές γινόταν με πλαστικό χρήμα. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο προϋπολογισμός προβλέπει φέτος από τον ΦΠΑ την είσπραξη εσόδων 14,4 δισ. ευρώ.

Η πρόταση, όπως την παρουσίασε ο υπουργός Οικονομικών Γ. Βαρουφάκης, κρίνεται ουσιαστικά ανεφάρμοστη, καθώς πέρα από τα τεχνικά ζητήματα που θα προέκυπταν σε περίπτωση υλοποίησή της, προσκρούει και σε βασικούς κανόνες της κοινοτικής νομοθεσίας για την εφαρμογή του συγκεκριμένου φόρου.

Ενδεικτικά αναφέρεται ότι οι κοινοτικοί κανόνες δεν επιτρέπουν την ύπαρξη δύο διαφορετικών συντελεστών ΦΠΑ για το ίδιο προϊόν ή υπηρεσία ανάλογα με τον τρόπο που πληρώνει ο καταναλωτής (πλαστικό χρήμα ή μετρητά). Ωστόσο, όπως έγραψε χθες το βράδυ στο Twitter ο υπουργός, «η τρόικα εσωτερικού απέρριψε τις προτάσεις μας για τον ΦΠΑ. Το Brussels Group όμως θα τις συζητήσει στις Βρυξέλλες!».

Πάντως, η κυβέρνηση επεξεργάζεται νέα σενάρια για τον ΦΠΑ βάζοντας στη «ζυγαριά» τους συντελεστές με στόχο να μεγιστοποιήσει τα έσοδα και να παρουσιάσει σήμερα στη συνεδρίαση του Brussels Group κοστολογημένο και αναλυτικό σχέδιο που θα συνεισφέρει στην κάλυψη του δημοσιονομικού κενού.

Τα τέσσερα σενάρια
Ασκήσεις επί χάρτου έχουν γίνει σχεδόν με όλους τους συντελεστές κάτω από το 23%. Σύμφωνα με πληροφορίες, τα μέλη της διαπραγματευτικής ομάδας που έχουν επιφορτισθεί να επιλύσουν την εξίσωση του ΦΠΑ μελετούν ήδη εναλλακτικές προτάσεις που κινούνται στις εξής κατευθύνσεις:

1. Εφαρμογή τριών συντελεστών ΦΠΑ ενός κανονικού συντελεστή 21% ή 22%, ενός μεσαίου 15% και ενός μειωμένου 7,5%. Σύμφωνα με την πρόταση αυτή:
Στον μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ 7,5% θα υπάγονται τα φάρμακα, όλα τα είδη διατροφής, τα βιβλία και ο Τύπος. Δηλαδή ο ΦΠΑ αυξάνεται από το 6,5% στο 7,5% για τα φάρμακα και τις εκδόσεις και μειώνεται από το 13% στο 7,5% για τα τρόφιμα.

Στον μεσαίο συντελεστή ΦΠΑ 15% «μετακομίζουν» η διαμονή στα ξενοδοχεία, ο κλάδος της εστίασης, τα τιμολόγια της ΔΕΗ, της ύδρευσης και του φυσικού αερίου καθώς και τα εισιτήρια των μέσων μαζικής μεταφοράς. Έτσι ο ΦΠΑ αυξάνεται από το 6,5% στο 15% για τα ξενοδοχεία και από το 13% στο 15% για τα τιμολόγια των ΔΕΚΟ και τα εισιτήρια.

Μειώνεται ο κανονικός συντελεστής ΦΠΑ 23% στο 21% ή 22% με τον οποίο επιβαρύνονται τα υπόλοιπα προϊόντα και υπηρεσίες, όπως τα νεόδμητα κτίσματα (πλην πρώτης κατοικίας), τα αυτοκίνητα, τις ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές, τα τσιγάρα, τα οινοπνευματώδη ποτά, τα είδη ένδυσης και υπόδησης, τα είδη οικιακού εξοπλισμού, τα έπιπλα, τα υφάσματα, τα πάσης φύσεως πλαστικά και ξύλινα αντικείμενα, τα χημικά προϊόντα, τα απορρυπαντικά, τα είδη καθαρισμού, υγιεινής, καλλωπισμού κ.λπ., τα κοσμήματα, τα ρολόγια κ.λπ. τα τέλη σταθερής και κινητής τηλεφωνίας, καθώς επίσης και οι υπηρεσίες που παρέχουν διάφοροι επιτηδευματίες (γυμναστήρια, σχολές χορού, ινστιτούτα αισθητικής, κομμωτήρια, κουρεία, συνεργεία επισκευής οχημάτων, επισκευαστές ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών κ.λπ.) και ελεύθεροι επαγγελματίες (δικηγόροι, συμβολαιογράφοι, κτηματομεσίτες, οικονομολόγοι, λογιστές-φοροτέχνες κ.λπ.).

Με το σενάριο αυτό εξασφαλίζεται δημοσιονομικό όφελος περίπου 800 εκατ. ευρώ, από τα οποία 200 εκατ. ευρώ θα διατεθούν για την επιστροφή της διαφοράς του φόρου στους μόνιμους κατοίκους των νησιών.

2. Ανακατανομή προϊόντων και υπηρεσιών με βάση την ισχύουσα δομή του ΦΠΑ. Στο σενάριο αυτό απουσιάζει ο ενιαίος συντελεστής. Εξετάζεται το σενάριο να διατηρηθεί το υφιστάμενο καθεστώτος των δύο συντελεστών (13% και 23%) αναπροσαρμοσμένων, και του τρίτου υπερμειωμένου συντελεστή (6,5%) για τα φάρμακα (ίσως και για κάποια προϊόντα και υπηρεσίες ακόμα).

3. Εφαρμογή δυο συντελεστών ΦΠΑ:
Ενός ενιαίου 20% στον οποίο θα υπάγονται σχεδόν όλα τα προϊόντα και οι υπηρεσίες που σήμερα επιβαρύνονται με συντελεστή 23% και θα «μετακομίσουν» σε αυτόν οι λογαριασμοί των ΔΕΚΟ, η διαμονή στα ξενοδοχεία, η εστίαση και τα εισιτήρια μέσω μαζικής μεταφοράς.
Ενός μειωμένου στα επίπεδα του 8%-10% στον οποίο θα υπάγονται τα φάρμακα, τα τρόφιμα και οι εκδόσεις.

4. Εφαρμογή δύο συντελεστών, ενός ενιαίου 18% που θα συνοδεύεται με έναν μειωμένο 8% στον οποίο προτείνεται να υπάγονται τα φάρμακα, τα τρόφιμα, η διαμονή στα ξενοδοχεία και οι εκδόσεις.

Για όλα τα σενάρια προβλέπεται η κατάργηση της έκπτωσης 30% των συντελεστών ΦΠΑ, που στοιχίζει σήμερα στον προϋπολογισμό 346 εκατ. ευρώ ετησίως. Για τους μόνιμους κατοίκους των νησιών εξετάζεται να επιστρέφεται η διαφορά του ΦΠΑ στα πρότυπα των αγροτών.

Μπόνους για πλαστικό χρήμα στις συναλλαγές

Το σχέδιο που θα παρουσιάσει η κυβέρνηση στο Brussels Group προβλέπει τη θέσπιση κινήτρων για όσους χρησιμοποιούν στις συναλλαγές τους πλαστικό χρήμα. Δεν έχει προσδιοριστεί ακόμη το ποσοστό και η ακριβής μορφή με την οποία θα δίνεται το μπόνους στους καταναλωτές που χρησιμοποιούν χρεωστικές, πιστωτικές ή προπληρωμένες κάρτες.

Σχέδια για φόρο σε τραπεζικές συναλλαγές
Στο Brussels Group επανέρχεται το σενάριο της επιβολής φόρου στις τραπεζικές συναλλαγές. Σύμφωνα με πληροφορίες, η πρόταση προβλέπει την επιβολή φόρου 1 τοις χιλίοις για συναλλαγές άνω των 500 ευρώ, ενώ δεν αποκλείεται ο συντελεστής να φθάνει στο 2 τοις χιλίοις. Από την επιβολή του φόρου θα εξαιρεθούν οι αναλήψεις που γίνονται από τα ΑΤΜ΄s. Με την επιβολή φόρου 1 τοις χιλίοις πάνω από τα 500 ευρώ σημαίνει ότι για μια ανάληψη 3.000 ευρώ θα παρακρατείται φόρος 3 ευρώ. Σύμφωνα με πληροφορίες, η επιβολή φόρου στις τραπεζικές συναλλαγές θα μπορούσε να αποφέρει έσοδα της τάξης των 300 εκατ. ευρώ εάν ο συντελεστής ανέλθει στο 1 τοις χιλίοις έως 600 εκατ. ευρώ αν ο συντελεστής διαμορφωθεί στο 2 τοις χιλίοις.

Η πρόταση Γ. Βαρουφάκη
Το σχέδιο της ελληνικής πλευράς, που ανακοίνωσε ο υπουργός Οικονομικών Γ. Βαρουφάκης, προέβλεπε την εφαρμογή ενός ενιαίου συντελεστή ΦΠΑ 18% κι ενός μειωμένου στο 9,5%, στον οποίο θα υπάγονται μόνο τα τρόφιμα, τα φάρμακα και οι εκδόσεις βιβλίων και εντύπων. Για συναλλαγές με πλαστικό χρήμα οι συντελεστές του ΦΠΑ θα μειώνονταν κατά 3 ποσοστιαίες μονάδες.

Η πρόταση αυτή θα οδηγεί σε:

Αύξηση του ΦΠΑ από το 6,5% στο 9,5% για τα φάρμακα, τη διαμονή στα ξενοδοχεία, τα βιβλία, τα περιοδικά, τις εφημερίδες και τα λοιπά έντυπα.
Μείωση του ΦΠΑ από το 13% στο 9,5% για όλα τα είδη διατροφής, με συνέπεια τη μείωση των τιμών των συγκεκριμένων αγαθών κατά 3,1%.
Αύξηση του ΦΠΑ για τα εισιτήρια των θεάτρων από το 6,5% στο 18%.
Αύξηση του ΦΠΑ από το 13% στο 18% για τον κλάδο της εστίασης, τα αναψυκτικά, τα εμφιαλωμένα νερά, τον καφέ, τους χυμούς, τα τιμολόγια του ηλεκτρικού ρεύματος, του νερού και του φυσικού αερίου, τα εισιτήρια των μέσων μαζικής μεταφοράς.
Μείωση του ΦΠΑ από το 23% στο 18% για όλες τις υπόλοιπες κατηγορίες προϊόντων, αγαθών και υπηρεσιών -όπως νεόδμητα κτίσματα (πλην πρώτης κατοικίας), αυτοκίνητα, ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές, τσιγάρα, οινοπνευματώδη ποτά, είδη ένδυσης και υπόδησης, τέλη σταθερής και κινητής τηλεφωνίας, γυμναστήρια, σχολές χορού, ινστιτούτα αισθητικής, κομμωτήρια, δικηγόροι, συμβολαιογράφοι, λογιστές κ.λπ. Η μείωση του ΦΠΑ για όλα αυτά τα προϊόντα θα έχει ως συνέπεια τη μείωση των τιμών κατά 4%.

imerisia.gr

Πρώτον χαίρομαι για την ταυτόχρονη αντίδρασή σας. Αυτό δείχνει την αγασθή συνεργασία σας και την από κοινού αντίληψή σας για την πολιτική και κοινωνική πραγματικότητα. Διαπίστωση που περιέγραψα και στην προηγούμενη επιστολή μου.

Δεύτερον θα ήθελα να καταστήσω σαφές ότι ως εκπρόσωπος των νησιωτών θα πράξω αυτό που επιβάλλει το συμφέρον της περιοχής μας. Η προστασία της νησιωτικότητας είναι και προσωπική κόκκινη γραμμή. Πράξη και θέση αντίθετη με αυτούς που τόσα χρόνια κατέστρεψαν την υγεία, την παιδεία, την κοινωνική πρόνοια και την οικονομία των νησιών μας.

Οφείλει να το επικαλεστεί και να το χρησιμοποιήσει ο Πρωθυπουργός

Από την Κω, όπου βρέθηκε για να παραστεί και να μιλήσει στην κοινή συνάντηση των φορέων του νησιού για το θέμα της κατάργησης των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ, ο Μάνος Κόνσολας ζήτησε την παρέμβαση του Πρωθυπουργού και επικαλέστηκε το ευρωπαϊκό κεκτημένο, που επιτρέπει τη θέσπιση μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ σε περιοχές χωρών της Ευρώπης με ιδιαίτερα γεωγραφικά χαρακτηριστικά.

Ο Βουλευτής Δωδεκανήσου, επισήμανε ότι υπάρχει ευρωπαϊκό κεκτημένο σε
ό, τι αφορά στους μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ, που στηρίζεται στα κριτήρια της γεωγραφικής ασυνέχειας και του υψηλού κόστους μεταφοράς αγαθών και προσώπων.
Αναφέρθηκε σε συγκεκριμένα παραδείγματα, όπως:
- Στις Κανάριες νήσους, στην Ισπανία, όπου δεν υπάρχει καθεστώς ΦΠΑ.
- Στην Κορσική στη Γαλλία, όπου εφαρμόζεται ειδικό καθεστώς ΦΠΑ με μειωμένους κατά πολύ συντελεστές.
- Στην Ιταλία, όπου υπάρχουν μηδενικοί συντελεστές ΦΠΑ σε περιοχές της λίμνης Λουγκάνο.
Ανάλογες περιπτώσεις μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ υπάρχουν στην Γερμανία, στην Αυστρία, στην Πορτογαλία και σε άλλες χώρες.
Ο κ. Κόνσολας, μιλώντας στο δημοτικό συμβούλιο της Κω, επισήμανε:
«Η κατάργηση των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ είναι η απόλυτη καταστροφική επιλογή για την τοπική οικονομία, τον τουρισμό και τα νησιά μας.
Πρέπει να δώσουμε ενιαία απάντηση, να υπάρξει Ενιαίο Δωδεκανησιακό Μέτωπο.
Ο κ. Πρωθυπουργός πρέπει να αντιληφθεί ποια είναι η πραγματικότητα. Να δει τα δεδομένα που υπάρχουν στην Ευρώπη, σε περιοχές που ισχύουν μηδενικοί ή μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ. Να δει τα στοιχεία που προκύπτουν από τη μελέτη του Οικονομικού Επιμελητηρίου που καταδεικνύουν τις αρνητικές συνέπειες αλλά και την περιορισμένη απόδοση που θα έχει η κατάργηση των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ».

Μεγάλες διαστάσεις έχει πάρει, και δικαιολογημένα, η συζήτηση των τελευταίων ημερών για τις δηλώσεις του υπουργού οικονομικών περί κατάργησης του ειδικού καθεστώτος μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ που ισχύει στα νησιά του Αιγαίου και δευτερευόντως για την επιστροφή του αυξημένου ΦΠΑ στους μόνιμους κατοίκους των νησιών.

Ο υπουργός οικονομικών Γιάνης Βαρουφάκης, αναφερόμενος στις ασφυκτικές πιέσεις των δανειστών επί του θέματος, τις απέδωσε, χαριτολογώντας θέλω να πιστεύω, στη σφαίρα της ψυχιατρικής, ως παράλογες.

Το κυρίαρχο θέμα που εγείρεται είναι αυτό της νησιωτικότητας. Πραγματικά, έχουν κατανοήσει οι εταίροι μας τι σημαίνει νησιωτικότητα; Δεν θέλουν να το κατανοήσουν ή δεν μπορούν; Προφανώς οι διαφορές για τα κοινωνικό–οικονομικά κριτήρια των νησιών μας αγνοούνται ή αδυνατεί να τα κατανοήσει η συντριπτική πλειοψηφία των κρατών μελών της Ε.Ε. λόγο της ηπειρωτικότητας που χαρακτηρίζει τα εδάφη τους. Απορίας άξιον είναι το γεγονός ότι από την περίοδο 1979 -1981, όταν η Ελλάδα προσχώρησε στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες, μέχρι το 2012 δεν υπήρχε ούτε στην Ελλάδα, θεσμοθέτηση της νησιωτικότητας.
Έτσι φτάσαμε στο 2013, οπότε με το νόμο Ν.4150/2013 ψηφίζεται η περίφημη Ρήτρα Νησιωτικότητας που προβλέπει ότι κάθε νομοσχέδιο που έρχεται προς ψήφιση στη Βουλή θα πρέπει να αξιολογείται, ως προς τις επιπτώσεις του στις νησιωτικές περιοχές, και να υπάρχουν οι ανάλογες αντισταθμιστικές ενέργειες ή παρεμβάσεις.
Ποιο είναι το αποτέλεσμα από το 2013 μέχρι σήμερα; Υπάρχει θεσμική κατοχύρωση της ρήτρας νησιωτικότητας στο επίπεδο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου;
Υπάρχει ένα σχέδιο ευρωπαϊκής πολιτικής συνοχής και αναπτυξιακής στρατηγικής που να λαμβάνει υπόψη τη διαφορετικότητα των νησιών; Από ότι φαίνεται μέχρι σήμερα δεν υπάρχει. Έτσι αδυνατεί και η σημερινή κυβέρνηση να αντιταχθεί ουσιαστικά στην κατάργηση των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ στα νησιά του Αιγαίου.
Τι κάνουμε λοιπόν; Μα τι άλλο πέραν της χρησιμοποίησης των «όπλων» που μας προσφέρει ο Καλλικράτης! Τα «όπλα» αυτά είναι εργαλεία που μπορούν να χρησιμοποιήσουν οι Δήμοι της χώρας ώστε να χαράξουν και να ασκήσουν πολιτικές ανάπτυξης στις νησιωτικές περιοχές. Χαρακτηριστικά αναφέρω το άρθρο 208 του N. 3852/2010 (ΦΕΚ 87 Α/7-6-2010): Νέα Αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης - Πρόγραμμα «Καλλικράτης», που αφορά το Ερευνητικό Ινστιτούτο Νησιωτικής Πολιτικής και που έχει ως ειδικούς σκοπούς την έρευνα και την εκπόνηση μελετών για την κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη των νησιωτικών περιοχών.

Πέραν αυτού του σοβαρού εργαλείου, όπως και άλλων, που δίνει απλόχερα ο «Καλλικράτης» στους δήμους ώστε να τεκμηριώσουν και να ισχυροποιήσουν τις θέσεις τους, είναι μείζονος σημασίας η εντατικότερη συνεργασία των Δήμων και Κοινοτήτων με τους Ευρωπαϊκούς Θεσμούς για την κατανόηση, τον προγραμματισμό και αποτελεσματική συνεργασία σε θέματα νησιωτικής πολιτικής. Έτσι ισχυροποιείται η αυτοδιοίκηση και η προάσπιση του κοινού συμφέροντος των δημοτών.

Γιώργος Θεοφιλίδης
Οικονομολόγος
Συντονιστής τομέα Οικονομικών, Αειφόρου Ανάπτυξης, Περιβάλλοντος,
Πρωτογενούς Τομέα & Μεταποίησης
της Δημοτικής Παράταξης Όραμα Κίνημα Πολιτών Κω

Συνάντηση εκπροσώπων του εμπορικού κόσμου και των καταστηματαρχών εστίασης με τον Μάνο Κόνσολα»

Την οργή και την έντονη ανησυχία τους, εξέφρασαν ο Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Εμπορικών Συλλόγων, κ. Παναγιώτης Καραγιάννης, ο Πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Ρόδου κ. Νίκος Μπόνης και ο Πρόεδρος του Σωματείου Εστιατόρων Ρόδου κ. Ιωάννης Κλούβας, για την κατάργηση των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ και την επιβολή πρόσθετων φόρων στη διαμονή, στην εστίαση αλλά και στα εμπορικά καταστήματα των νησιών του Αιγαίου.
Οι τρεις εκπρόσωποι των παραγωγικών τάξεων συναντήθηκαν με τον Βουλευτή Δωδεκανήσου, κ. Μάνο Κόνσολα, με τον οποίο συζήτησαν τις επιπτώσεις που θα υπάρξουν στην τοπική οικονομία.

Ήδη προετοιμάζονται γενικές συνελεύσεις των μελών τους προκειμένου να αποφασιστεί ο τρόπος αντίδρασης σε αυτή τη νέα φοροεπιδρομή, που σε συνδυασμό με την κατάργηση των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ, διαλύουν την τοπική οικονομία, τη μικρή και μεσαία επιχείρηση του Αιγαίου.
Όλοι επισήμαναν ότι η διαμονή, η εστίαση αλλά και τα εμπορικά καταστήματα αποτελούν αναπόσπαστους κρίκους του τουριστικού μας προϊόντος. Η υπέρμετρη φορολογική επιβάρυνση ενός κλάδου, επηρεάζει αναπόφευκτα και τους άλλους.
Η κατάργηση των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ και η φορολογική στοχοποίηση των νησιών του Αιγαίου θα αποβεί καταστροφική για τον τουρισμό και τις επιχειρήσεις.
Ο Μάνος Κόνσολας, αμέσως μετά τη συνάντηση με τους κ.κ. Καραγιάννη, Μπόνη και Κλούβα, έκανε την ακόλουθη δήλωση:
«Συμμερίζομαι απόλυτα την ανησυχία των εκπροσώπων του εμπορικού κόσμου και των καταστημάτων εστίασης.
Η ανησυχία αυτή απλώνεται, πλέον, σε ολόκληρο το πλέγμα της νησιωτικής οικονομίας και ιδιαίτερα στον τουρισμό μας.
Για κάποιους, ενδεχομένως, ο τουρισμός να μην σημαίνει τίποτα, εμείς όμως ξέρουμε ότι σε αυτόν στηρίζεται η τοπική οικονομία.
Η κυβέρνηση οφείλει να αντισταθεί στην απαίτηση για την κατάργηση των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ, όπως αντιστάθηκε και η προηγούμενη κυβέρνηση.
Οφείλει να μην προχωρήσει σε πρόσθετους φόρους που θα καταστήσουν πιο ακριβό το τουριστικό μας προϊόν και θα οδηγήσουν σε αδιέξοδο επαγγελματίες και επιχειρήσεις.
Είναι ζήτημα επιβίωσης για τα νησιά του Αιγαίου.
Θεωρώ αδιανόητο να υπάρχει η μέγιστη φορολογική επιβάρυνση για τον τουρισμό, την εστίαση και τα εμπορικά καταστήματα στα νησιά, σε σχέση με την υπόλοιπη Ελλάδα»