Περισσότεροι από 540.000 μετανάστες έφτασαν στα ελληνικά νησιά το πρώτο δεκάμηνο του 2015, σύμφωνα με τη Frontex.
Ο αριθμός αυτός είναι 13 φορές μεγαλύτερος σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2014. Όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση της Frontex, οι Σύροι εξακολουθούν να είναι η πλειονότητα των αφιχθέντων, αν και τις τελευταίες εβδομάδες ο αριθμός των Αφγανών έχει αυξηθεί σημαντικά.
Παρά τις επιδεινούμενες καιρικές συνθήκες τον Οκτώβριο, περισσότερα από 150.000 άτομα επιχείρησαν το ταξίδι από την Τουρκία στην Ελλάδα τον περασμένο μήνα, ενώ τον Οκτώβριο του 2014 το αντίστοιχο νούμερο ήταν μικρότερο από 8.500.
Το πρώτο δεκάμηνο του 2015 ανιχνεύτηκαν περίπου 500.000 παράνομες διελεύσεις των ευρωπαϊκών συνόρων στα δυτικά Βαλκάνια, κυρίως στα σύνορα της Ουγγαρίας και της Κροατίας με τη Σερβία. Η πλειονότητα των μεταναστών που ανιχνεύτηκαν στην περιοχή είχαν νωρίτερα φτάσει σε ένα από τα ελληνικά νησιά και από εκεί ταξίδεψαν προς την κεντρική Ευρώπη μέσω της ΠΓΔΜ και της Σερβίας. Μετά την κατασκευή του φράχτη από την Ουγγαρία στα σύνορά της με τη Σερβία, οι μετανάστες άρχισαν να περνούν τα σύνορα της Κροατίας με τη Σερβία σε αριθμούς- ρεκόρ.
Αντίθετα, η διαδρομή στην κεντρική Μεσόγειο από τη Λιβύη στην Ιταλία μειώθηκε κατά το ήμισυ τον Οκτώβριο (περίπου 8.500 άτομα) σε σχέση με τον ίδιο μήνα του 2014.
Στο πλαίσιο της προσπάθειάς της να ενισχύσει την Ελλάδα και τις χώρες των δυτικών Βαλκανίων, η Frontex απασχολεί 114 αξιωματικούς στη Λέσβο και τα άλλα ελληνικά νησιά που ενισχύουν τις τοπικές αρχές στην ταυτοποίηση και καταγραφή των νέων αφίξεων. Σε αυτούς περιλαμβάνονται 37 αξιωματικοί στο hot spot της Λέσβου, όπου η Frontex ολοκληρώνει ένα πιλοτικό πρόγραμμα πιο γρήγορης καταγραφής προκειμένου να μειωθούν οι χρόνοι αναμονής των μεταναστών. Επίσης, όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωσή της, η Frontex έχει προσφερθεί να αυξήσει την παρουσία της στα ελληνικά σύνορα με την ΠΓΔΜ και την Αλβανία, καθώς και στα σύνορα της Κροατίας με τη Σερβία.
Την ανάγκη να υπάρξει ένα κοστολογημένο και βιώσιμο σχέδιο διαχείρισης των αποβλήτων στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, επισήμανε ο Περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου κ. Γιώργος Χατζημάρκος στην διάρκεια της συνάντησης εργασίας, για την αναθεώρηση του ΠΕΣΔΑ Νοτίου Αιγαίου,
την οποία συγκάλεσε το πρωί της Δευτέρας, στην αίθουσα του Περιφερειακού Συμβουλίου, με τη συμμετοχή δημάρχων και των προέδρων δημοτικών ΦΟΔΣΑ νησιών της Δωδεκανήσου, επισημαίνοντας ότι επιτέλους το φλέγον αυτό πρόβλημα, πρέπει να οδηγηθεί σε λύση ουσιαστική και υλοποιήσιμη.
Συμμετείχαν ο δήμαρχος Ρόδου κ. Φώτης Χατζηδιάκος, ο δήμαρχος Καλύμνου κ. Γιάννης Γαλουζής, ο δήμαρχος Λέρου κ. Μιχάλης Κόλιας, ο δήμαρχος Λειψών κ. Φώτης Μάγγος, ενώ εκπροσωπήθηκαν και οι δήμου Χάλκης και Τήλου. Παρών στην συνάντηση ήταν και ο βουλευτής κ. Δημήτρης Γάκης.
Η συνάντηση εργασίας έγινε στο πλαίσιο της επικαιροποίησης του Περιφερειακού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ) της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, ενόψει του ΕΣΠΑ 2014–2020, με στόχο την προστασία του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας, την βιώσιμη ανάπτυξη των νησιών και την εναρμόνιση με τις Κοινοτικές Οδηγίες και τον Εθνικό Σχεδιασμό Διαχείρισης Αποβλήτων που πρόσφατα τέθηκε σε ισχύ και με τον οποίο τέθηκαν στόχοι – ορόσημα όπως η δραστική μείωση της παραγωγής των αποβλήτων, η αύξηση της επαναχρησιμοποίησης και της ανακύκλωσης με χωριστή συλλογή των ανακυκλώσιμων και οργανικών απορριμμάτων και τον περιορισμό της υγειονομικής ταφής. Αντίστοιχη συνάντηση πραγματοποιήθηκε και για τους δήμους Κυκλάδων στις 16 Οκτωβρίου στη Σαντορίνη.
Στην διάρκεια της συνάντησης έγινε ενημέρωση από την Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου και τους μελετητές για το πλαίσιο που διαμορφώνει το ΕΣΔΑ, για την διαδικασία επικαιροποίησης του ΠΕΣΔΑ, η έγκριση του οποίου αναμένεται να γίνει εντός του 2016, ενώ διαπιστώθηκαν σημαντικές καθυστερήσεις στην εκπόνηση από πλευράς των δήμων τον Τοπικών Σχεδίων Διαχείρισης Αποβλήτων, οι οποίες επιβάλουν την επιτάχυνση της όλης διαδικασίας ανά νησί, καθώς τα περισσότερα νησιά αντιμετωπίζουν σοβαρό πρόβλημα είτε πλήρους έλλειψης υποδομών, είτε κορεσμού των υφισταμένων υποδομών τους.
Ο Περιφερειάρχης μίλησε για χαμένες ευκαιρίες δεκαετιών, μετά από τον πακτωλό κοινοτικών κονδυλίων που εισέρευσαν στη χώρα, χωρίς ωστόσο να δοθεί λύση στο μείζον πρόβλημα της διαχείρισης των αποβλήτων, με αποτέλεσμα την επιβολή υπέρογκων προστίμων στην χώρα μας από πλευρά της ΕΕ, παράλληλα με δεσμευτικές ημερομηνίες για το κλείσιμο των ΧΑΔΑ μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2015. Ωστόσο, η ανυπαρξία τοπικών σχεδίων για την διαχείριση των αποβλήτων καθιστούν το στόχο αυτό επί της ουσίας ανέφικτο.
Ο κ. Χατζημάρκος σημείωσε πως τώρα είναι η ώρα των αποφάσεων για την οριστική επίλυση του προβλήματος καθώς η διαχείριση των αποβλήτων στα νησιά του Νοτίου Αιγαίου βρίσκεται σε πλήρες αδιέξοδο, σημείωσε ωστόσο χαρακτηριστικά ότι «ενίοτε τα αδιέξοδα είναι λυτρωτικά, αφού σε αναγκάζουν να βρεις τις λύσεις».
Περιγράφοντας ένα περιβάλλον που παρά την στενότητα των χρονοδιαγραμμάτων που έχει θέσει η ΕΕ για την συμμόρφωση της χώρας μας, εξακολουθεί να είναι ανώριμο για τις μεγάλες αλλαγές, ο Περιφερειάρχης επεσήμανε την ανάγκη η συζήτηση και οι προτάσεις που κατατίθενται να μην αποτελούν ευχολόγια και εκθέσεις ιδεών, αλλά να οδηγούν σε λύσεις κοστολογημένες, υλοποιήσιμες και βιώσιμες.
«Δεν έχουμε ΕΣΔΑ, δεν έχουμε ΠΕΣΔΑ, δεν έχουμε Τοπικά Σχέδια, ενώ δεν είναι βέβαιο ότι θα έχουμε και τα χρήματα που χρειαζόμαστε» ανέφερε, δεδομένου ότι το κόστος για σύνολο των έργων που αρχικά έχουν καταγραφεί για να συμπεριληφθούν στο ΠΕΣΔΑ, υπολογίζεται σε 105 εκατ. ευρώ, ενώ τα διαθέσιμα ανέρχονται σε 80 εκατ. ευρώ.
Υπό αυτό το πρίσμα ο Περιφερειάρχης τόνισε προς τους συμμετέχοντες στην σύσκεψη: «Πρέπει να σκεφτούμε δημιουργικά. Με κάθε τρόπο πρέπει να οδηγηθούμε σε λύσεις υλοποιήσιμες. Το σχέδιο που θα εκπονήσουμε πρέπει να είναι πλήρως κοστολογημένο και βιώσιμο και να λαμβάνει υπ’ όψιν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των νησιών και τις προοπτικές τους όπως για παράδειγμα την τουριστική άνοδό τους. Ό,τι σχεδιάσουμε, να το δούμε να υλοποιείται. Ένα πρόβλημα που μας ταλανίζει επί δεκαετίες, να το αφήσουμε επιτέλους πίσω μας».
Σε σαφώς καλύτερη κατάσταση βρίσκονται οι εταιρείες του κλάδου της ακτοπλοΐας σε σχέση με το αντίστοιχο περυσινό διάστημα. Αποτέλεσμα;
Φέτος, εκτιμάται ότι δεν θα προκύψουν ιδιαίτερα προβλήματα σε ό,τι αφορά τη σύνδεση των νησιών με την ενδοχώρα κατά τους χειμερινούς μήνες. Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Επιβατηγού Ναυτιλίας (ΣΕΕΝ), Μιχάλη Σακέλλη, ο οποίος μάλιστα επανεξελέγη πρόσφατα στη θέση, «δεν αναμένουμε ιδιαίτερα προβλήματα, καθώς έχει αποκατασταθεί πλήρως η σύνδεση των νησιών του Βόρειου Αιγαίου μετά τα περσινά προβλήματα, ενώ είναι βέβαιο ότι δεν θα υπάρξουν και ζητήματα στα νησιά που υποδέχονται μεγάλες ροές προσφύγων, καθώς οι ανάγκες θα καλυφθούν πλήρως μετά και την κίνηση του υπουργείου να ναυλώσει τρία πλοία για τον σκοπό αυτό».
Ακριτικά νησιά
Θετικό είναι επίσης και το ότι ένα από τα νησιά που αντιμετωπίζουν προβλήματα, η Κάρπαθος, πλέον θα εξυπηρετείται από πλοίο που θα συνδέει το νησί με τη Ρόδο σε ετήσια βάση. Ωστόσο, ο επικεφαλής του συνδέσμου αναγνωρίζει ότι θα πρέπει να αναληφθούν πρωτοβουλίες για την καλύτερη σύνδεση μιας σειράς ακριτικών νησιών, όπως η Κάσος, η Γαύδος και το Καστελλόριζο. Σύμφωνα με τον κ. Σακέλλη, οι εταιρείες του κλάδου βρίσκονται πλέον σε ισχυρότερη οικονομική κατάσταση σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό διάστημα, κυρίως λόγω της πτώσης των τιμών των ναυτιλιακών καυσίμων κατά 28% κατά τη διάρκεια του τελευταίου 12μήνου. Δεδομένου ότι η συγκεκριμένη δαπάνη αποτελεί πάνω από το 55% των συνολικών λειτουργικών εξόδων ενός πλοίου, είναι προφανής η εξοικονόμηση. Ως εκ τούτου, το 2015 αναμένεται εντέλει να ολοκληρωθεί με θετικό πρόσημο, αν και δεν εξελίχθηκε όπως ανέμεναν οι εταιρείες του κλάδου.
Με βάση τα σχετικά στοιχεία, η επιβολή των κεφαλαιακών ελέγχων έπληξε σημαντικά την κίνηση του Ιουλίου, καθώς σημειώθηκε πτώση κατά 8% στον αριθμό των επιβατών, κατά 10% στα φορτηγά και κατά 14% στα Ι.Χ., συγκριτικά με τον αντίστοιχο μήνα του προηγούμενου έτους. Με τον τρόπο αυτό, εξανεμίστηκε η βελτίωση που είχε σημειωθεί τον Ιούνιο (+6%), ενώ και η αντίστοιχη βελτίωση του Αυγούστου δεν στάθηκε ικανή να αντισταθμίσει τις απώλειες. Ταυτόχρονα, ο κλάδος έχει πληγεί και από την αύξηση του ΦΠΑ στα εισιτήρια από το 13% στο 23%.
Αξίζει να σημειωθεί ότι την πενταετία 2009-2014 οι εταιρείες του κλάδου έχουν καταγράψει συνολικές απώλειες του μεταφορικού έργου της τάξεως των 15 εκατ. επιβατών, μέγεθος που μεταφράζεται σε απώλεια εσόδων ύψους 600 εκατ. ευρώ. Ανάλογου ύψους είναι και η επιβάρυνση που έχουν υποστεί από την αύξηση του κόστους των ναυτιλιακών καυσίμων κατά το ίδιο διάστημα και μέχρι την υποχώρηση των τελευταίων μηνών. «Συνολικά έχουμε υποστεί επιβάρυνση της τάξεως του 1,2 δισ. ευρώ, όσες δηλαδή είναι και οι συσσωρευμένες ζημίες των εταιρειών του κλάδου τα τελευταία χρόνια», τονίζει ο κ. Σακέλλης.
Στη φετινή ετήσια έκθεσή της για τον κλάδο, η εταιρεία συμβούλων XRTC εκτίμησε ότι το 2015 θα χαρακτηριστεί από βελτίωση της λειτουργικής κερδοφορίας των επιχειρήσεων του κλάδου κατά 4%-7% σε σχέση με το 2014, κυρίως λόγω του περαιτέρω περιορισμού των δαπανών. Επίσης, αναμένονται νέες κεφαλαιακές ενισχύσεις, καθώς και κάποιες νέες αναχρηματοδοτήσεις. Ωστόσο, σύμφωνα με την XRTC, η πλήρης ανάκαμψη της κερδοφορίας θα προέλθει μόνο αν υπάρξει υγιής αύξηση της ζήτησης για ακτοπλοϊκές μεταφορές, δηλαδή αν αυξηθεί η εγχώρια ζήτηση για νησιωτικό τουρισμό, κάτι που για να συμβεί, απαιτεί την αύξηση του βιοτικού επιπέδου και της αγοραστικής δύναμης των Ελλήνων, που έχουν υποστεί σημαντικές απώλειες τα τελευταία χρόνια.
Εως τότε, οι αναλυτές τονίζουν ότι «διέξοδο θα μπορούσαν να αποτελέσουν περιοχές της Νοτιοανατολικής Ασίας, αλλά και της Λατινικής Αμερικής, όμως δεδομένης της ισχυρής κρατικής παρέμβασης και της απουσίας σοβαρού ακτοπλοϊκού δικτύου και σχεδιασμού, ελλοχεύουν σοβαροί κίνδυνοι σε τέτοια εγχειρήματα».
Καθημερινή
Για την εντυπωσιακή απήχηση που είχε η παρουσίαση του Νοτίου Αιγαίου στην Διεθνή Έκθεση Τουρισμού του Λονδίνου World Travel Market, μίλησε στους δημοσιογράφους ο Περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου κ. Γιώργος Χατζημάρκος, στην διάρκεια συνέντευξης Τύπου, σήμερα το πρωί.
Πρόκειται για την πρώτη μεγάλη τουριστική έκθεση της σαιζόν, όπου έγινε η έναρξη της νέας στρατηγικής της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου στον τομέα του τουρισμού, με την παρουσίαση της νέας τουριστικής ταυτότητας των νησιών της, η οποία φέρει την υπογραφή του διεθνούς τηλεοπτικού δικτύου CNN και στόχο έχει να λειτουργήσει ως ομπρέλα, να αναδείξει την ιδιαίτερη ταυτότητα του κάθε νησιού και να επανατοποθετήσει όλα τα νησιά στις διεθνείς τουριστικές αγορές.
Όπως τόνισε ο Περιφερειάρχης, η παρουσίαση του Νοτίου Αιγαίου στην WTM έγινε δεκτή με εγκωμιαστικά σχόλια, καθώς έγινε από όλους αντιληπτό ότι η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου αντιμετωπίζει το κεφάλαιο τουρισμός με απόλυτα επαγγελματικό τρόπο, συνεργαζόμενη με τους κορυφαίους στον κόσμο, όπως εν προκειμένω με το CNN, χτίζοντας διεθνείς συνεργασίες, με στόχο τα νησιά να κερδίσουν το στοίχημα της επιβίωσης, μέσα σε ένα πολύ δύσκολο οικονομικό περιβάλλον, όπως αυτό που έχει διαμορφωθεί στην χώρα.
«Τον τουρισμό που αποτελεί σήμερα την βασική πηγή εισοδήματος για την χώρα, πρέπει από εδώ και πέρα να τον δούμε με ένα τρόπο εξαιρετικά επαγγελματικό, αντιμετωπίζοντάς τον ως ένα στοίχημα επιβίωσης για τις μικροοικονομίες των νησιών μας. Μόνο έτσι μπορούμε να δημιουργήσουμε νέες θέσεις εργασίας και να αντιμετωπίσουμε την πολύ δύσκολη δημοσιονομική κατάσταση της χώρας και τις συνέπειές της στο εισοδηματικό επίπεδο του μέσου νησιώτη» ανέφερε μεταξύ άλλων ο κ. Χατζημάρκος ενώ υπογράμμισε ότι ο τρόπος που η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου αντιμετωπίζει τον τομέα του τουρισμού, αποτελεί αποτύπωση της ιεράρχησης και των προτεραιοτήτων που έχουν τεθεί, σε μια εποχή δύσκολη δημοσιονομικά. «Διανύουμε μια εποχή που δεν μπορείς να τα κάνεις όλα. Ωστόσο είναι βέβαιο ότι κάποιες εκατοντάδες κυβικά μπετόν λιγότερα, θα μας δώσουν ην δυνατότητα για πρωτοβουλίες και δράσεις που θα επιφέρουν πολλαπλασιαστικά οφέλη διαρκείας για τα νησιά μας» ανέφερε.
Η συνεργασία της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου με το CNN περιλαμβάνει την παραγωγή των spot για την καμπάνια και την προβολή των νησιών τηλεοπτικά και διαδικτυακά. Ολοκληρώνεται στα τέλη του Δεκεμβρίου, ενώ έχουν ξεκινήσει ήδη οι συζητήσεις για την συνέχιση της και το 2016.
Κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού
Ως μια καλή είδηση για το Νότιο Αιγαίο χαρακτήρισε ο Περιφερειάρχης την δέσμευση του ιδίου του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα, σε σύσκεψη που έγινε προ ημερών στο Μέγαρο Μαξίμου, ότι θα καλυφθεί από εθνικούς πόρους, εντός του 2016, το ποσό των 62 εκατ. ευρώ όπου υπολογίζεται το έλλειμμα της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου από το τρέχον ΕΣΠΑ, λόγω της ολοκλήρωσης του Προγράμματος χωρίς το σκέλος της εθνικής συμμετοχής. Η μόνη προϋπόθεση που τέθηκε από τον πρωθυπουργό είναι, ως το τέλος του τρέχοντος έτους, οι φορείς υλοποίησης του Προγράμματος να καταβάλουν προσπάθειες για την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη απορρόφηση του ΕΣΠΑ, ώστε το χρηματοδοτικό κενό να μειωθεί όσο γίνεται περισσότερο, λόγω της δύσκολης δημοσιονομικής κατάστασης της χώρας.
Συμμαχίες στη μάχη για τον Στόχο ΙΙ
Το πρόβλημα υποχρηματοδότησης της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου λόγω της κατάταξής της στον Στόχο ΙΙ ετέθη από τον κ. Χατζημάρκο στην 43η Γενική Συνέλευση της CRPM που πραγματοποιήθηκε στην Φλωρεντία, ως «προλείανση» του εδάφους για την μεγάλη πολιτική μάχη που θα δώσει ο Περιφερειάρχης εντός του 2016, στο πλαίσιο της διαδικασίας αναθεώρησης του ΕΣΠΑ.
Ο κ. Χατζημάρκος παρουσίασε για μια ακόμη φορά τα επιχειρήματα της Περιφέρειας και αναζήτησε συμμαχίες σε επίπεδο ευρωπαϊκών περιφερειών προκειμένου να υπάρξει μια νέα πολιτική από πλευράς Ευρωπαϊκής Επιτροπής όσον αφορά το μοναδικό κριτήριο που υπάρχει σήμερα για την κατάταξη των Περιφερειών και είναι το κατά κεφαλήν ΑΕΠ. « Ήδη έχουμε συμμάχους σημαντικές χώρες και σημαντικές Περιφέρειες σε αυτήν την προσπάθεια» ανέφερε.
Σημειώνεται ότι μετά από πρόταση του Περιφερειάρχη, που έγινε δεκτή από τα μέλη της Επιτροπής, η επόμενη Γενική Συνέλευση της Επιτροπής Νήσων της CRPM θα πραγματοποιηθεί στην Ρόδο, το δεύτερο τρίμηνο 2016, με πιθανότερη περίοδο τις αρχές Μαΐου.
Σε λειτουργία το Φράγμα Γαδουρά
Μέχρι το τέλος της εβδομάδας θα τεθεί σε τεθεί σε λειτουργία το Φράγμα Γαδουρά, όπως ανακοίνωσε σήμερα ο Περιφερειάρχης. Ο στόχος που έχει τεθεί είναι, την προσεχή Παρασκευή με Σάββατο, οι δεξαμενές στην περιοχή Κοσκινού που υδροδοτούν την πόλη της Ρόδου, να τροφοδοτηθούν με νερό από το Φράγμα Γαδουρά, ένα από τα μεγαλύτερα έργα που έγιναν ποτέ στο Νότιο Αιγαίο. Ο κ. Χατζημάρκος τόνισε ότι τόσο από πλευράς Περιφέρειας όσο και από πλευράς ΔΕΥΑΡ, έγινε ότι έπρεπε να γίνει προκειμένου το έργο να ολοκληρωθεί και να τεθεί σε λειτουργία. Σημειώνεται ότι διαχειριστής του Φράγματος για ένα διάστημα 2,5 περίπου ετών θα είναι η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου.
Στο Τολέδο για την Έκθεση του Ν. Φλώρου
Ο Περιφερειάρχης αναχωρεί το πρωί της Τρίτης για το Τολέδο όπου θα τελέσει τα εγκαίνια της Έκθεσης του διεθνώς αναγνωρισμένου γλύπτη Νίκου Φλώρου, «Αφιέρωμα στον Γρέκο – Από το σκοτάδι στο φως». Η Έκθεση μεταφέρεται στο Τολέδο, στο Μουσείο Ελ Γκρέκο, δίπλα στα αυθεντικά έργα του Δομίνικου Θεοτοκόπουλου, μετά από την παραμονή της επί ένα μήνα στη Ρόδο, στο Παλάτι του Μεγάλου Μαγίστρου. Επόμενος σταθμός της θα είναι η Ρωσία, στο πλαίσιο του Έτους Ελληνορωσικής Φιλίας. Την Έκθεση συνδιοργανώνει η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου με το Υπουργείο Πολιτισμού της Ισπανίας και το Μουσείο Ελ Γκρέκο.