Στην τελική ευθεία μπαίνουν μέσα στο 2026 οι σαρωτικές αλλαγές στο επίδομα ανεργίας. Τι δείχνουν τα πρώτα στοιχεία.

Σημαντικές αλλαγές στο επίδομα ανεργίας, με καθολική εφαρμογή για όλους τους επιδοτούμενους ανέργους, δρομολογούνται μέσα στο 2026, σηματοδοτώντας το τέλος του ενιαίου μοντέλου και τη μετάβαση σε ένα πιο εξατομικευμένο σύστημα στήριξης.

Πρόκειται για μεταρρύθμιση που βρίσκεται στον σχεδιασμό εδώ και χρόνια και πλέον περνά από το στάδιο της πιλοτικής εφαρμογής στη γενικευμένη υλοποίηση.

Σύμφωνα με πληροφορίες, εντός του επόμενου διμήνου αναμένεται να ολοκληρωθεί η ειδική μελέτη του ΙΟΒΕ, η οποία αξιολογεί τα αποτελέσματα του πιλοτικού επιδόματος ανεργίας που εφαρμόζεται από το 2025 σε περιορισμένο αριθμό δικαιούχων.

Τα συμπεράσματα της μελέτης θα αποτελέσουν τη βάση για τη νομοθέτηση του νέου συστήματος, το οποίο θα διαφοροποιείται σε επιμέρους σημεία από το πιλοτικό σχήμα, διατηρώντας ωστόσο τη βασική του φιλοσοφία.

Ποιος ο στόχος της αλλαγής στο επίδομα ανεργίας

Κεντρικός άξονας των αλλαγών είναι η διάρκεια και η κατανομή της επιδότησης στον χρόνο. Το υπουργείο Εργασίας επιδιώκει το επίδομα να γίνει πιο «εμπροσθοβαρές», ώστε να προσφέρει ουσιαστική στήριξη στα πρώτα και πιο κρίσιμα στάδια της ανεργίας και να λειτουργεί ως εργαλείο ταχύτερης επανένταξης στην αγορά εργασίας, χωρίς να ενθαρρύνει τη μακροχρόνια αδράνεια.

Στο ισχύον πιλοτικό σύστημα, στο οποίο έχουν ενταχθεί περίπου 13.700 δικαιούχοι, το επίδομα καταβάλλεται με φθίνουσα κλίμακα. Το υψηλότερο ποσό δίνεται στους πρώτους τρεις μήνες και στη συνέχεια μειώνεται σταδιακά, φτάνοντας σε χαμηλότερα επίπεδα προς το τέλος της 12μηνης ή και 24μηνης διάρκειας επιδότησης. Η λογική είναι ο άνεργος να λαμβάνει αρχικά εισόδημα κοντά στις προηγούμενες αποδοχές του, γνωρίζοντας ότι όσο παραμένει εκτός εργασίας, το ποσό περιορίζεται.

Στο νέο σύστημα το πλαίσιο αυτό αναμένεται να γίνει αυστηρότερο. Πληροφορίες αναφέρουν ότι η αυξημένη επιδότηση θα περιοριστεί στους δύο πρώτους μήνες, αντί για τρεις που ισχύουν στο πιλοτικό σχήμα, με αποτέλεσμα η μείωση του επιδόματος να ξεκινά νωρίτερα. Με αυτόν τον τρόπο ενισχύεται η ενεργή αναζήτηση εργασίας.

Σε αντίθεση με το σημερινό καθεστώς του ενιαίου ποσού των 540 ευρώ, το νέο επίδομα δεν θα είναι ίδιο για όλους. Όπως ήδη συμβαίνει στο πιλοτικό πρόγραμμα, το ύψος της επιδότησης θα υπολογίζεται ατομικά, με βάση τις προηγούμενες αποδοχές, τα έτη προϋπηρεσίας και την οικογενειακή κατάσταση του δικαιούχου.

Ενδεικτικό είναι ότι περίπου το 30% των συμμετεχόντων στο πιλοτικό πρόγραμμα είναι άνεργοι με παιδιά, οι οποίοι λαμβάνουν αισθητά υψηλότερα ποσά σε σχέση με το σταθερό επίδομα.

Τα έως τώρα στοιχεία δείχνουν ότι το νέο μοντέλο οδηγεί σε σημαντικά μεγαλύτερη οικονομική στήριξη: για τους 13.700 δικαιούχους έχουν ήδη εκταμιευθεί 130,3 εκατ. ευρώ, έναντι περίπου 86 εκατ. ευρώ που θα αντιστοιχούσαν στο παλαιό σύστημα.

Παράδειγμα

Τα παραδείγματα δείχνουν πώς εφαρμόζεται στην πράξη το νέο μοντέλο επιδότησης. Άνεργος με δικαίωμα επιδότησης για 24 μήνες μπορεί να λάβει συνολικά ποσό που προσεγγίζει τις 18.000 ευρώ, με το μηνιαίο επίδομα να ξεκινά κοντά στα 1.200 ευρώ και να υποχωρεί σταδιακά, φτάνοντας σε επίπεδα κάτω των 300 ευρώ προς το τέλος της περιόδου.

Σε άλλη περίπτωση, δικαιούχος με διάρκεια επιδότησης 14 ή 15 μηνών εισπράττει συνολικά πάνω από 9.000 ευρώ, ενώ ακόμη και άνεργοι με μικρότερο χρόνο επιδότησης – οι οποίοι με το παλαιό καθεστώς δεν θα λάμβαναν καθόλου επίδομα – εξασφαλίζουν πλέον μια περιορισμένη αλλά υπαρκτή οικονομική ενίσχυση.

Πότε τίθεται σε ισχύ

Όσοι λαμβάνουν σήμερα το κλασικό επίδομα των 540 ευρώ θα συνεχίσουν να το εισπράττουν έως τη λήξη της επιδότησής τους. Το ίδιο ισχύει και για όσους έχουν ενταχθεί στο πιλοτικό πρόγραμμα, οι οποίοι θα παραμείνουν σε αυτό μέχρι να ολοκληρώσουν τον κύκλο τους, ακόμη και αν στο μεταξύ νομοθετηθεί το νέο καθολικό σύστημα.

Η πλήρης εφαρμογή του νέου επιδόματος ανεργίας τοποθετείται χρονικά τον Μάιο ή Ιούνιο 2026, οπότε όλοι οι νέοι άνεργοι θα υπάγονται στο νέο, μεταβλητό πλαίσιο επιδότησης, που φιλοδοξεί να συνδέσει πιο στενά την κοινωνική προστασία με την επιστροφή στην εργασία.

ieidiseis.gr

Ο ψηφιακός αλγόριθμος θα επιλέξει ποίοι άνεργοι θα συμμετέχουν στην πιλοτική εφαρμογή του νέου προγράμματος για το επίδομα ανεργίας

Τον Δεκέμβριο ξεκινά το πιλοτικό πρόγραμμα για το νέο επίδομα ανεργίας, στο οποίο θα συμμετάσχουν 15.000 άνεργοι που θα επιλεγούν τυχαία μέσω αλγορίθμου.

Όπως επισημαίνεται, η συμμετοχή στο πρόγραμμα θα είναι υποχρεωτική για όσους επιλεγούν, ενώ έχει προβλεφθεί ότι στο πιλοτικό πρόγραμμα θα ενταχθούν μόνο άτομα που θα λαμβάνουν επίδομα με χρηματική αξία μεγαλύτερη από εκείνη που θα τους αναλογούσε βάσει του ισχύοντος καθεστώτος.

Αυτά προκύπτουν από τα όσα σε συνέντευξή του στην «Ημερησία» εξήγγειλε ο Διοικητής της ΔΥΠΑ Σπύρος Πρωτοψάλτης.

Όπως τονίζει ο κ. Πρωτοψάλτης, «το δείγμα των 15.000 ανέργων που θα ωφεληθούν θα προκύψει μετά από τυχαία επιλογή, μέσω ειδικού ψηφιακού αλγόριθμου ο οποίος θα εφαρμοστεί στο σύνολο της χώρας και θα περιλαμβάνει δυνητικά ωφελούμενους του νέου πιλοτικού επιδόματος».

Στην ίδια συνέντευξη σημειώνει πώς, «τα κριτήρια επιλεξιμότητας των δυνητικά ωφελούμενων θα είναι παρόμοιου τύπου με τα ισχύοντα και θα υπολογίζονται με βάση την ύπαρξη καταγγελίας σύμβασης εργασίας ή λήξης σύμβασης ορισμένου χρόνου καθώς και με το χρόνο πρότερης απασχόλησης».

Αναλόγως του χρόνου πρότερης απασχόλησης καθώς και της συστηματικής συμμετοχής στην αγορά εργασίας, σύμφωνα με το Διοικητή της ΔΥΠΑ «ο εκάστοτε δυνητικά ωφελούμενος μπορεί να επιδοτηθεί από 7 έως και 24 συναπτούς μήνες σε αντίθεση με τα έως σήμερα ισχύοντα που το ανώτατο όριο επιδότησης είναι οι 12 μήνες».

Το νέο επίδομα ανεργίας, όπως εξήγησε «θα είναι εμπροσθοβαρές ώστε να εξομαλύνει το σοκ από την μετάβαση στην κατάσταση ανεργίας στους πρώτους μήνες αλλά και να επενδύει σε κίνητρα ταχύτερης επανεισόδου στην αγορά εργασίας κατά τους επόμενους μήνες επιδότησης. Θα είναι επίσης περισσότερο ανταποδοτικό και δίκαιο καθώς θα συνδυάζεται με κίνητρο εντατικής εργασίας το οποίο θα δίνεται σε εκείνους που τα τελευταία χρόνια εργάστηκαν περισσότερο. Το κίνητρο εντατικής εργασίας θα συνδέεται με τρόπο αναλογικό και ανταποδοτικό με τους μισθούς και άρα με τις εισφορές που κάποιος/α συνεισέφερε στο σύστημα ασφάλισης κατά της ανεργίας».

Τέλος, όπως σημείωσε «θα υπάρχει για πρώτη φορά μέριμνα για προστασία των μονογονεϊκών οικογενειών επιπλέον εκείνων που ίσχυαν έως σήμερα για τα προστατευόμενα τέκνα».

Ποια θα είναι τα ποσά του νέου επιδόματος

Σύμφωνα με τα όσα μέχρις στιγμής έγιναν γνωστά ένα μέρος του νέου επιδόματος ανεργίας θα διαμορφώνεται ανάλογα με τον χρόνο εργασίας και τις αποδοχές που λάμβανε ο άνεργος κατά την τελευταία εργασία του.

Το νέο επίδομα θα είναι υψηλότερο κατά τους πρώτους 2-4 μήνες παροχής, ώστε ο «νέος» άνεργος να μην αντιμετωπίζει απότομα τις νέες συνθήκες μετά την απόλυση του και σταδιακά το ποσό θα βαίνει μειούμενο. Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Εργασίας του πρώτους μήνες θα δίνεται το 70% του μισθού, μετά να μειώνεται στο 65%, στο 60% και στο 55% ώστε να υπάρχει κίνητρο, ο εν λόγω άνεργος να επανενταχθεί γρήγορα στην αγορά εργασίας.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές το ανώτατο ύψος του επιδόματος θα φτάνει μέχρι και τα 1.200 ευρώ για ανέργους που βρίσκονταν στην αγορά εργασίας για περισσότερα από 4 χρόνια. Αντίθετα οι χαμηλόμισθοι, με μικρή «εργασιακή ιστορία» θα λαμβάνουν το χαμηλότερο ποσό των 509 ευρώ.

Αλλάζει ο τρόπος πληρωμής

Πέρα από το ύψος του επιδόματος αλλάζει και ο τρόπος πληρωμής τους. Το επίδομα ανεργίας θα ακολουθήσει με τη σειρά του και άλλα κοινωνικά επιδόματα τα οποία ήδη πληρώνονται μέσω προπληρωμένων καρτών.

Συγκεκριμένα, η καταβολή του επιδόματος ανεργίας και άλλων κοινωνικών επιδομάτων θα γίνεται κατά 50% με προπληρωμένη κάρτα, την οποία θα μπορούν να αξιοποιούν οι δικαιούχοι για αγορές ενώ μόνο το 50% του επιδόματος θα είναι διαθέσιμο για ανάληψη.

Σύμφωνα με τον προγραμματισμό του υπουργείου Εργασίας, μετά την πολιτική εφαρμογή του μέτρου για το νέο επίδομα ανεργίας, θα ακολουθήσει το φθινόπωρο η νομοθετική διαδικασία για την καθολική εφαρμογή του στο σύνολο των ανέργων.

Πηγή: newsbomb.gr

Μέσα στις επόμενες εβδομάδες αναμένεται να υλοποιηθεί η νέα δομή του επιδόματος ανεργίας. Η βασική αλλαγή αφορά την αύξηση του επιδόματος κατά το πρώτο τρίμηνο, ώστε να προσεγγίζει τον τελευταίο μισθό του ανέργου, προσφέροντάς του έτσι χρόνο για να προσαρμοστεί.

Παρά την αύξηση του επιδόματος, το νέο σύστημα προβλέπει ότι μόνο το 50% του ποσού θα κατατίθεται στον τραπεζικό λογαριασμό του δικαιούχου, ενώ το υπόλοιπο θα δίνεται μέσω προπληρωμένης κάρτας.

Επιπλέον, εξετάζεται η καταβολή ενός ειδικού «μπόνους» για τους μακροχρόνια εργαζόμενους πριν από την ανεργία, συνδεδεμένο με τα χρόνια υπηρεσίας και τον τελευταίο μισθό τους.

Στο νέο σχέδιο προβλέπεται επίσης ότι το επίδομα θα είναι αυξημένο για τους πρώτους 2-4 μήνες, με στόχο να μειωθεί η απότομη πτώση του εισοδήματος που προκαλεί η ανεργία. Τα χρόνια εργασίας, τα ένσημα και οι εισφορές θα καθορίζουν ποιοι δικαιούχοι θα λάβουν το υψηλότερο ποσό και το ύψος αυτού, δημιουργώντας έτσι διαφορετικές κατηγορίες επιδόματος.

Παράλληλα, συζητείται η πιθανή τροποποίηση των κριτηρίων για την επαναλαμβανόμενη λήψη επιδόματος από εποχικά εργαζόμενους και η σύνδεση του αυξημένου επιδόματος με προγράμματα κατάρτισης.

Το νέο σύστημα πληρωμών με προπληρωμένες κάρτες έχει ήδη ανακοινωθεί και θεωρείται βέβαιο ότι θα ισχύσει. Η καταβολή των επιδομάτων θα γίνεται κατά 50% μέσω προπληρωμένης κάρτας και κατά 50% μέσω τραπεζικής κατάθεσης, επιτρέποντας τη χρήση του ποσού τόσο για αγορές όσο και για αναλήψεις μετρητών.

Οι αλλαγές αυτές αναμένεται να τεθούν σε ισχύ από τις αρχές του 2025, με την πρώτη πιλοτική εφαρμογή να ξεκινά το φθινόπωρο. Σημειώνεται ότι οι αλλαγές θα αφορούν μόνο τους νέους δικαιούχους, ενώ οι τρέχοντες περίπου 82.000 επιδοτούμενοι άνεργοι δεν θα δουν καμία μεταβολή. Τέλος, η ΔΥΠΑ έχει εξασφαλίσει πάνω από 100 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας για την αναπροσαρμογή του επιδόματος, κάτι που θα φέρει σημαντικές αλλαγές όταν εφαρμοστεί πλήρως.

Θέμα λίγων εβδομάδων είναι πλέον η επικείμενη αλλαγή της δομής του επιδόματος ανεργίας το οποίο θα είναι αυξημένο το πρώτο τρίμηνο, κοντά στο ύψος του πραγματικού μισθού του νέου ανέργου για να του δώσει περιθώρια προσαρμογής.

Ωστόσο, παρά την αύξηση στο ποσό, ο νέος σχεδιασμός προβλέπει πως μόνο το 50% του επιδόματος θα γίνεται με κατάθεση χρημάτων στον τραπεζικό λογαριασμό του δικαιούχου, καθώς το μισό ποσό θα δίνεται μέσω προπληρωμένης κάρτας. 

Παράλληλα, μεταξύ των αλλαγών που φαίνεται να έχει καταλήξει το υπουργείο Εργασίας είναι η καταβολή ενός «μπόνους» ποσού για τους νέους άνεργους που εργάζοντας για πολλά συνεχόμενα χρόνια.

Το βασικό σενάριο «αύξησης»

Το νέο σχέδιο προβλέπει πως το επίδομα θα είναι υψηλότερο κατά τους πρώτους 2-4 μήνες παροχής, ώστε να μην είναι τόσο απότομη η μείωση εισοδήματος, καθώς αυτή τη στιγμή το επίδομα ανέρχεται στο 55% του βασικού ημερομισθίου.

Τα έτη εργασίας, τα ένσημα και οι εισφορές, είναι μερικά από τα κριτήρια που θα κρίνουν ποιοι νέοι άνεργοι θα δικαιούνται το υψηλότερο επίδομα, αλλά και το ακριβές ποσό αυτού.

Αυτό σημαίνει πως αναμένεται να δημιουργηθούν «κλίμακες» στο επίδομα, το οποίο αυτή τη στιγμή είναι ισόποσο για όλους τους ανέργους ανεξάρτητα από τα χρόνια εργασίας και τις εισφορές που έχουν καταβάλει.

Αξίζει να σημειωθεί πως μερικά από τα σημεία που συζητούνται, αλλά δεν έχουν οριστικοποιηθεί ακόμα, είναι το ενδεχόμενο να αλλάξουν τα κριτήρια των ελάχιστων ημερών απασχόλησης που απαιτούνται για την επαναλαμβανόμενη λήψη επιδόματος από τους εποχικά εργαζόμενους, καθώς επίσης και η σύνδεση του αυξημένου επιδόματος με την κατάρτιση των ανέργων.

• Ποιοι θα πάρουν «μπόνους»

Το σχέδιο του υπουργείου περιλαμβάνει επίσης ένα «μπόνους» επίδομα για τους άνεργους που εργάζονταν για πολλά συνεχόμενα χρόνια, το οποίο θα συνδέεται με τα έτη προϋπηρεσίας και τον τελευταίο μισθό.

Μένει να φανεί ωστόσο, το ύψος του επιπλέον ανταποδοτικού ποσού και το αν θα δοθεί εφάπαξ ή κατά τη διάρκεια της επιδότησης του ανέργου.

• Πώς θα λειτουργούν οι προπληρωμένες κάρτες

Ο νέος τρόπος καταβολής του επιδόματος ανεργίας και άλλων κοινωνικών επιδομάτων με προπληρωμένη κάρτα είναι κάτι που έχει ανακοινωθεί ήδη και θεωρείται δεδομένος.

Συγκεκριμένα, η καταβολή του επιδόματος ανεργίας και άλλων κοινωνικών επιδομάτων θα γίνεται κατά 50% με προπληρωμένη κάρτα, την οποία θα μπορούν να αξιοποιούν οι δικαιούχοι για αγορές και κατά 50% με κατάθεση σε λογαριασμό που θα επιτρέπει την ανάληψη μετρητών.

Τα επιδόματα προς ένταξη θα είναι τα επιδόματα ανεργίας από πλευράς ΔΥΠΑ και το επίδομα τέκνων, γέννησης, οικονομικής ενίσχυσης αναδοχής, καθώς και το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα από πλευράς ΟΠΕΚΑ.

Πιλοτική εφαρμογή από το φθινόπωρο

Σύμφωνα με τον προγραμματισμό του υπουργείου Εργασίας, οι προωθούμενες αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού του επιδόματος ανεργίας θα αρχίσουν να αποτυπώνονται από τις αρχές του 2025.

Ενώ το φθινόπωρο τοποθετείται η νομοθετική διαδικασία και η πρώτη πιλοτική εφαρμογή.

Αξίζει να σημειωθεί πως οι αλλαγές αναμένεται να ισχύουν μόνο για όσους καταστούν δικαιούχοι μετά την εφαρμογή του νέου πλαισίου το οποίο θα προβλέπει σύνδεση του επιδόματος με το ύψος του μισθού.

Αυτό σημαίνει πως οι περίπου 82.000 επιδοτούμενοι άνεργοι που υπάρχουν σήμερα δεν θα δουν κάποια αλλαγή στο επίδομα που λαμβάνουν.

Υπενθυμίζεται πως για την αναπροσαρμογή του επιδόματος ανεργίας, σε πιλοτικό επίπεδο, η ΔΥΠΑ έχει εξασφαλίσει πόρους άνω των 100 εκατ. ευρώ μέσα από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, κάτι που αναμένεται να φέρει ριζικές αλλαγές όταν υλοποιηθεί.../Newsbomb.gr