Μπορεί η Ελλάδα τον τελευταίο καιρό να βρίσκεται στο μάτι του Κυκλώνα λόγω των πολιτικών εξελίξεων, ωστόσο, πολλοί είναι εκείνοι που δίνουν «ψήφο εμπιστοσύνης» στα νησιά της χώρας μας.
Κι αυτό γιατί στα βραβεία 2015 Travelers” Choice Awards που ανακοινώνονται κάθε χρόνο από το Trip Advisor και αναδεικνύουν τα ομορφότερα νησιά, φέτος η Σαντορίνη αναδείχθηκε το ομορφότερο νησί της Ευρώπης.
Δεν ήταν όμως η μοναδική ελληνική συμμετοχή. Στην τρίτη θέση βρίσκεται η Κρήτη και στην τέταρτη θέση ακολουθεί η Ζάκυνθος.
Τα βραβεία βασίζονται σε έναν αλγόριθμο που υπολογίζει την ποσότητα και ποιότητα των κριτικών και σχολίων για τα ξενοδοχεία, εστιατόρια και αξιοθέατα για ένα έτος.
Δείτε τη λίστα με τα ομορφότερα νησιά της Ευρώπης για το 2015:
1. Σαντορίνη

2. Μαδέρα – Πορτογαλία

3. Κρήτη

4. Ζάκυνθος

5. Φουερτεβεντούρα – Κανάρια Νησιά Ισπανία

6. Τζέρσεϊ – Βρετανία

7. Μαγιόρκα – Ισπανία

8. Κάπρι – Ιταλία

9. Τενερίφη – Ισπανία

10.Κορσική – Γαλλία

O επόμενος γενικός διευθυντής του ΔΝΤ, που θα διαδεχτεί την σημερινή επικεφαλής Κριστίν Λαγκάρντ, πιθανώς δεν θα προέρχεται από την Ευρώπη, δήλωσε σε συνέντευξή του που μεταδόθηκε σήμερα ο αναπληρωτής γενικός διευθυντής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου Ντέιβιντ Λίπτον.
Ο Λίπτον είπε στη διεθνή υπηρεσία του BBC ότι η παράδοση που θέλει έναν Ευρωπαίο να ηγείται του ΔΝΤ και έναν Αμερικανό της Παγκόσμιας Τράπεζας βρίσκεται υπό εξέταση και ο επόμενος διορισμός θα είναι “αυστηρά με αξιακά κριτήρια”.
Στο ίδιο ραδιοφωνικό πρόγραμμα, ο πρώην επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ Κένεθ Ρόγκοφ χαρακτήρισε “απίστευτα αναχρονιστική” την παράδοση που θέλει τους Ευρωπαίους να ηγούνται του Ταμείου και πρόσθεσε ότι αυτό είναι κάτι που αμφισβητήθηκε πολύ στη διάρκεια της κρίσης στην ευρωζώνη.
Ο Λίπτον είπε ότι όταν αποχωρήσει η Λαγκάρντ από το ΔΝΤ ο διάδοχός της προφανώς δεν θα είναι Ευρωπαίος.
“Με υποψήφιους να προέρχονται από κάθε σημείο του κόσμου, θεωρώ ότι είναι πολύ πιθανότερο (να μην προέρχεται από την Ευρώπη) σε σχέση με κάθε άλλη φορά. Υπάρχουν όλο και περισσότεροι κατ΄εξοχήν κατάλληλοι υποψήφιοι εκτός Ευρώπης και ΗΠΑ…”, είπε μεταξύ άλλων ο ίδιος.
Η Λαγκάρντ, πρώην υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας, ανέλαβε την ηγεσία του ΔΝΤ το 2011 όταν ο προκάτοχός της Ντομινίκ Στρος-Καν αναγκάστηκε να παραιτηθεί λόγω της εμπλοκής του σε σεξουαλικό σκάνδαλο.
Η πενταετής θητεία της λήγει τον επόμενο χρόνο, αλλά τον περασμένο μήνα φέρεται να δήλωσε ότι θα εξετάσει το ενδεχόμενο δεύτερης θητείας αν έχει τη στήριξη των μελών του ΔΝΤ.
Παρότι δεν αποτελεί επισήμως προϋπόθεση ο επικεφαλής του ΔΝΤ να προέρχεται από την Ευρώπη, αυτό ισχύει από τότε που ιδρύθηκε το ΔΝΤ μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ η Παγκόσμια Τράπεζα πάντα είχε επικεφαλής έναν Αμερικανό.
Πηγή ΑΠΕ-ΜΠΕ
Με το Βέλγιο, την Βοσνία Ερζεγοβίνη, την Εσθονία και την Κύπρο κληρώθηκε η Ελλάδα, στον 8ο προκριματικό όμιλο για το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου Ανδρών της Ρωσίας το 2018, μετά την κλήρωση στην Αγ. Πετρούπολη.
Αυτό σημαίνει πως η χειρότερη δεύτερη ομάδα μένει εκτός Μουντιάλ, ενώ στους ομίλους που υπάρχουν έξι ομάδες, δεν θα μετρήσουν τα αποτελέσματα της δεύτερης ομάδας, με την τελευταία του ομίλου.Οι πρώτες ομάδες από κάθε όμιλο θα προκριθούν απευθείας στην τελική φάση του Μουντιάλ. Από εκεί και πέρα οι οκτώ καλύτερες δεύτερες ομάδες ανά όμιλο, θα αναμετρηθούν σε διπλά παιχνίδια για τα τέσσερα ακόμα ευρωπαϊκά εισιτήρια.
Δείτε όλους τους ομίλους όπως διαμορφώθηκαν από την κληρωτίδα στο σχετικό θέμα του Sentragoal
Οι προκριματικοί όμιλοι της Ευρώπης
1ος: Ολλανδία, Γαλλία, Σουηδία, Βουλγαρία, Λευκορωσία, Λουξεμβούργο,
2ος: Πορτογαλία, Ελβετία, Ουγγαρία, Ν. Φερόες, Λετονία, Ανδόρα,
3ος: Γερμανία, Τσεχία, Β. Ιρλανδία, Νορβηγία, Αζερμπαϊτζάν, Σαν Μαρίνο
4ος: Ουαλία, Αυστρία, Σερβία, Ιρλανδία, Μολδαβία, Γεωργία
5ος Ρουμανία, Δανία, Πολωνία, Μαυροβούνιο, Αρμενία, Καζακστάν
6ος: Αγγλία, Σλοβακία, Σκωτία, Σλοβενία, Λιθουανία, Μάλτα
7ος: Ισπανία, Ιταλία, Αλβανία, Ισραήλ, ΠΓΔΜ, Λιχτεστάιν
8ος: Βέλγιο, Βοσνία/Ερζεγοβίνη, Ελλάδα, Εσθονία, Κύπρος
9ος: Κροατία, Ισλανδία, Ουκρανία, Τουρκία, Φινλανδία
Οι πρώτες ομάδες από κάθε όμιλο θα προκριθούν απευθείας στην τελική φάση του Μουντιάλ. Από εκεί και πέρα οι οκτώ καλύτερες δεύτερες ομάδες ανά όμιλο, θα αναμετρηθούν σε διπλά παιχνίδια για τα τέσσερα ακόμα ευρωπαϊκά εισιτήρια.
Αυτό σημαίνει πως η χειρότερη δεύτερη ομάδα μένει εκτός Μουντιάλ, ενώ στους ομίλους που υπάρχουν έξι ομάδες, δεν θα μετρήσουν τα αποτελέσματα της δεύτερης ομάδας, με την τελευταία του ομίλου. Τα προκριματικά ξεκινούν στις 4 Σεπτεμβρίου 2016 και ολοκληρώνονται στις 10 Οκτωβρίου 2017
Τη σύλληψη του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, άδειασμα των θησαυροφυλακίων της και έκκληση στη Μόσχα για βοήθεια περιελάμβανε το μυστικό σχέδιο για την επιστροφή στη δραχμή που κατέστρωσαν μέλη της Αριστερής Πλατφόρμας, σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times.
Η συνάντηση της 14ης Ιουλίου
Οι δημοσιογράφοι Kerin Hope και Tony Barber, αναφέρουν ότι το σχέδιο συζητήθηκε σε μια συνάντηση που έγινε στις 14 Ιουλίου στο Oscar Hotel ένα άθλιο ξενοδοχείο στο κέντρο της Αθήνας, δηλαδή αμέσως μετά τη σύνοδο κορυφής της ΕΕ, στην οποία η ελληνική πλευρά υποχώρησε έναντι των πιστωτών της, αφήνοντας πολλούς στο κόμμα να αισθάνονται μελαγχολία και απογοήτευση. Τα σχέδια έρχονται στο φως μέσα από συνεντεύξεις με τους συμμετέχοντες στη συνάντηση, καθώς και με ανώτερους Έλληνες αξιωματούχους και δημοσιογράφους φίλα προσκείμενους που περίμεναν έξω από την συνάντηση και ενημερώθηκαν για τις συζητήσεις.
Αυτές οι μαρτυρίες – σύμφωνα με την εφημερίδα - δίνουν την αίσθηση του χάους και τους παρασκηνιακούς ελιγμούς την στιγμή που η Ελλάδα λίγο έλειψε να πεταχτεί εκτός ευρώ. Η εφημερίδα αναφέρει ότι ένας από τους σημαντικότερους αξιωματούχους του ΣΥΡΙΖΑ που επιδίωκε την επιστροφή στη δρχαμή και την αύξηση του κρατικού ελέγχου στην οικονομία ειναι ο Παναγιώτης Λαφαζάνης, ο πρώην υπουργός ενέργειας και επικεφαλής της Αριστεράς Πλατφόρμας, «που ενώνει μια διαφορετική ομάδα των ακροαριστερών ακτιβιστών - από τους υποστηρικτές του εκλιπόντα προέδρου της Βενεζουέλας Ούγκο Τσάβες έως ντεμοντέ κομμουνιστές».
Το σχέδιο δράσης
Ενας ακτιβιστής του ΣΥΡΙΖΑ δηλώνει γι' αυτ'ην την συνάντηση: «Προφανώς ήταν μια στιγμή μεγάλης έντασης. Αλλά καταλάβαινες ότι υπήρχε ένα πραγματικά επαναστατικό πνεύμα στην αίθουσα.»
Ωστόσο, ακόμη και οι σκληροπυρηνικοί κομμουνιστές αιφνιδιάστηκαν όταν ο κ. Λαφαζάνης πρότεινε η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ να αναλάβει τον έλεγχο του Νομισματοκοπείου, όπου διατηρείται το μεγαλύτερο μέρος του ρευστού της χώρας. «Το σχέδιό μας ήταν να πάμε σε ένα εθνικό νόμισμα. Αυτό θα έπρεπε να το έχουμε κάνει ήδη. Αλλά μπορούμε να το κάνουμε τώρα », είπε ο κ. Λαφαζάνης, σύμφωνα με ανθρώπους που ήταν παρόντες στη συνεδρίαση. Ο κ Λαφαζάνης, ανέφερε ότι τα αποθεματικά, τα οποία ισχυρίστηκε ότι ανέρχονταν σε € 22 δισ, θα χρησιμοποιούνταν για την καταβολή συντάξεων και μισθών στο δημόσιο τομέα, καθώς επίσης για προμήθεια τροφίμων και καυσίμων, ενώ θα βρίσκονταν σε εξέλιξη η προετοιμασίες για την νέα δραχμή. Εν τω μεταξύ, η κεντρική τράπεζα θα έχανε αμέσως την ανεξαρτησία της και θα ετίθετο υπό τον έλεγχο της κυβέρνησης. Ο διοικητής της, ο Γιάννης Στουρνάρας, θα συλλαμβανόταν εάν, όπως αναμενόταν, αντιτασσόταν σε αυτές τις ενέργειες. «Οσοι σχεδίαζαν μια συνωμοσία υπονόμευσης του ελληνικού κράτους, ήταν αρκετά ανοικτοί σε αυτό το ενδεχόμενο» είπε ένας δημοσιογράφος που κάλυπτε την συνάντηση.
Τα αποθεματικά
Το σχέδιο δείχνει την αδίστακτη αποφασιστικότητα των ακραία αριστερών του ΣΥΡΙΖΑ να πιέζουν για την επίτευξη των πολιτικών στόχων τους - αλλά και την έλλειψη επίγνωσης της λειτουργίας του χρηματοπιστωτικού συστήματος της ευρωζώνης, σχολιάζει η εφημερίδα και τονίζει ότι στο Νομισματοκοπείο φυλάσσονται περίπου € 10 δις σε μετρητά - αρκετά για να κρατηθει η χώρα στη ζωή για λίγες μόνο εβδομάδες, αλλά όχι για περίπου έξι έως οκτώ μήνες που θα απαιτείτο για την προετοιμασία, και την έκδοση νέου νομίσματος.
Η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ δεν θα είναι σε θέση να εκτυπώσει περισσότερα χαρτονομίσματα των 0 και 20 ευρώ: Από τη στιγμή που η κυβέρνηση θα κατελάμβανε το νομισματοκοπείο, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα χαρακτήριζε τα Ελληνικά ευρώ ως πλαστά, «και όποιος προσπαθούσε να αγοράσει κάτι με αυτά, θα κινδύνευε να συνελήφθη για πλαστογραφία» είπε ένας ανώτερος αξιωματούχος της κεντρικής τράπεζας.
Οι συνέπειες
«Οι συνέπειες θα είναι καταστροφικές. Ελλάδα θα μπορούσε να απομονωθεί από το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα με τις τράπεζές της μπορεί να λειτουργήσει και τα ευρώ της να μην έχουν καμία αξία», πρόσθεσε ο ίδιος αξιωματούχος.
Καθώς οι λεπτομέρειες της συνάντησης Αριστεράς Πλατφόρμας έχουν διαρρεύσει, ορισμένοι πολιτικοί αντίπαλοι απαιτούν να λογοδοτήσουν οι υπεύθυνοι.
«Τα μέλη αυτής της κυβέρνησης σχεδίασαν ένα ταξίδι στην κόλαση για τους όλους τους Έλληνες», δήλωσε ο Σταύρος Θεοδωράκης, αρχηγός του φιλοευρωπαϊκού κόμματος Το Ποτάμι και προσθέτει: «Σχεδίαζαν να λεηλατήσουν τις θυρίδες των ανθρώπων και να εισβάλουν στο Νομισματοκοπείο, σαν να επρόκειτο για ένα παιχνίδι Playmobil. Ο Αλέξης Τσίπρας πρέπει να μας πει την αλήθεια για το τι συνέβη.»
Ο κ Λαφαζάνης δεν ανταποκρίθηκε στις επανειλημμένες αιτήσεις της εφημερίδας να σχολιάσει το δημοσίευμα. Ένας εκπρόσωπός του δεν αρνήθηκε ότι υπήρχαν σχέδια , αλλά χαρακτήρισε την αντίδραση του κ. Θεοδωράκη «σκουπίδια» και την απέρριψε ως χαρακτηριστική της πολιτικής τάξης της χώρας.
Ο ρωσικός παράγοντας
ΟΙ Financial Times σημειώνουν ότι ο κ Λαφαζάνης δεν ήταν ο μόνος που εκφράζει ανορθόδοξους τρόπους με τους οποίους η Ελλάδα θα μπορούσε να υιοθετήσει μια νέα δραχμή: Λίγο πριν ο κ Τσίπρας υπογράψει τη συμφωνία για την διάσωση, ο πρώην υπουργός Οικονομικών του, ο Γιάνης Βαρουφάκης, πρότεινε δημοσίως την έκδοση IOUs για την κάλυψη όλων των πληρωμών έως ότου ένα νέο νόμισμα μπορέσει να εκδοθεί. Κάλεσε επίσης την κυβέρνηση να αναλάβει τον έλεγχο της κεντρικής τράπεζας.
Ακόμη και πριν από τη συνεδρίαση στο Oscar Hotel, ο κ. Λαφαζάνης, πρώην αξιωματούχος του Κομμουνιστικού Κόμματος, κατέστρωνε σχέδια για την αντιμετώπιση των οικονομικών προβλημάτων της κυβέρνησης. Ο έχων κομμουνιστικό παρελθόν κ. Τσίπρας και άλλες εξέχουσες προσωπικότητες της κυβέρνησης, πίστευαν ότι θα ήταν απλό θέμα για να κερδίσει η Αθήνα 5 έως 10 δισ/ ευρώ σε οικονομική υποστήριξη από τον Βλαντιμίρ Πούτιν. Ο κ Λαφαζάνης μετέβη στη Μόσχα τρεις φορές ως απεσταλμένος του κ. Τσίπρα, μετά την άνοδο του ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία. Σε αντάλλαγμα για την υπογραφή ενός νέου αγωγού φυσικού αερίου, έλπιζε να λαάβει τουλάχιστον € 5 δισ σε προκαταβολές από τέλη διέλευσης του φυσικού αερίου, σύμφωνα με ανθρώπους που ενημερώθηκαν για τις λεπτομέρειες της πρωτοβουλίας. Όμως οι Ρώσοι απέρριψαν την προσφορά μια εβδομάδα πριν από τη σύνοδο κορυφής της ΕΕ. «Ήταν όλα μια φαντασίωση,» είπε ένας ανώτερος έλληνας τραπεζίτης. «Τα όνειρα της Αριστερής Πλατφόρμας για δωρεάν αέριο και μια δραχμή με την ρωσική υποστήριξη έχουν θρυμματιστεί».
thetoc.gr
Μπορεί να ήταν ένα σχέδιο επί χάρτου, αν και όλα δείχνουν πως πλησιάσαμε πολύ κοντά στο εφιαλτικό σενάριο, εντούτοις, αν η Ελλάδα αποχωρούσε από το ευρώ, τα πράγματα θα ήταν δυσοίωνα.
Η αναλυτική έρευνα της Ernst & Young, σε συνεργασία με την Oxford Economics, δεν αφήνει καμία αμφιβολία για το τι ακριβώς θα συνέβαινε στην Ελλάδα αν υιοθετούσε εθνικό νόμισμα (δραχμή).
Τα στοιχεία δείχνουν δραματική υποβάθμιση του βιοτικού επιπέδου των Ελλήνων και μεγάλη πτώση του ΑΕΠ της χώρας.
Σύμφωνα με την έρευνα σε μία συντεταγμένη έξοδο της χώρας απ' το ευρώ θα είχαμε:
α) Οι τράπεζες θα παρέμεναν κλειστές για αρκετούς μήνες μέχρι να βγει το νέο νόμισμα.
β) υποτίμηση του νέου νομίσματος κατά 50%, και αυτό χωρίς να υπολογίζεται το ενδεχόμενο κερδοσκοπικών πιέσεων.
Επίσης με την έκδοση του νέου νομίσματος η υποχώρηση της εσωτερικής ζήτησης θα ήταν 25%.
Το ΑΕΠ υπολογίζεται ότι θα υποχωρούσε 15% με 20% ενώ εάν λάβουμε υπόψη και τη ζημιά που έχει ήδη γίνει τα τελευταία χρόνια θα χανόταν το 50% του ΑΕΠ σε σχέση με τα επίπεδα του 2008.
Θα καταγράφονταν υψηλός πληθωρισμός ενώ η ανεργία θα ήταν 30% τουλάχιστον.
Το πιθανότερο είναι ότι η ελληνική οικονομία δεν θα μπορούσε να ανακτήσει ποτέ τις αρχικές απώλειες. Η συμπίεση του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών, κυρίως όσων έχουν σταθερό χαμηλό εισόδημα, θα ήταν δραματική.
Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ υπολογίζεται ότι θα έπεφτε στα 11.000 ευρώ σε σύγκριση με τα 17.000 ευρώ που ήταν το 2014.
Με “κούρεμα” 50% του δημόσιου χρέους αυτό θα παρέμενε ως ποσοστό του ΑΕΠ άνω του 130% του ΑΕΠ.
Η έκδοση ενός ενδιάμεσου χρηματοοικονομικού μέσου (π.χ. IOU) θα είχε τόση αξία όση αξία θα εκλάμβαναν ότι έχει, αυτοί που θα το ελάμβαναν.
Το ΑΕΠ θα μειωνόταν από 15-20%. Σωρευτικά από το 2007 έως την υιοθέτηση του νέου νομίσματος η χώρα μας υπολογίζεται ότι θα έχανε το 50% του ΑΕΠ, εάν έβγαινε από το κοινό νόμισμα.
Θα υπήρχε μείωση μισθών, πιστώσεων και επενδύσεων και σε όρους ευρώ, η ελληνική οικονομία δεν θα μπορούσε να ανακτήσει ποτέ την πρότερη δυναμική της. Η συμπίεση του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών, θα επηρέαζε ιδιαίτερα τις πληθυσμιακές κατηγορίες με χαμηλό και σταθερό εισόδημα.
Το ποσοστό χρέους προς ΑΕΠ θα απέκλειε κάθε δυνατότητα δημοσιονομικής χαλάρωσης, κάτι το οποίο σημαίνει πως το εθνικό νόμισμα δεν θα έφερνε το τέλος της λιτότητας.
Θα υπήρχε μεγάλη αύξηση στις τιμές των εισαγόμενων προϊόντων ενώ το πρώτο διάστημα και μέχρι τη γενικότερη εξομάλυνση των συνθηκών θα υπήρχε δελτίο λόγω μη επαρκών εισαγωγών σε μία σειρά σημαντικών αγαθών, όπως καύσιμα, τρόφιμα, φάρμακα.
Για τις τράπεζες, θα σήμαινε μία πολύ μεγάλη μείωση πιστώσεων. Οι επενδύσεις θα μειώνονταν περίπου κατά 30% τα δύο πρώτα χρόνια και δεν προβλέπεται αύξηση πριν από το τέλος του τρίτου έτους (από την έξοδο από το ευρώ).
Στον τουρισμό, ερώτημα είναι εάν θα ενισχυόταν. Και αυτό επειδή οι τουρίστες λόγω της έλλειψης βασικών προϊόντων δεν θα μπορούσαν να εξυπηρετηθούν.
Η Ernst & Young που εκπόνησε αυτή τη μελέτη για λογαριασμό πελατών της που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα και το ζήτησαν εκτιμά ότι είναι εκτός πραγματικότητας οποιαδήποτε σύγκριση γίνεται με την πτώχευση της Αργεντινής καθώς πρόκειται για μία χώρα ιδιαίτερα πλούσια σε πρώτες ύλες. Στην Αργεντινή παρ' όλα αυτά σε ένα χρόνο το ποσοστό των κατοίκων που ζούσαν κάτω απ' τα επίπεδα της φτώχειας από 30% με 35% πήγε στο 53%.
Επίσης κατά την έρευνα, η μείωση των επενδύσεων κατά τα πρώτα δύο χρόνια θα ήταν της τάξης του 30% σε σχέση με σήμερα ενώ δεν θα υπήρχε αύξηση πριν το τέλος του τρίτου έτους.
Σύμφωνα με όλα τα πορίσματα της μελέτης ακόμα και η συντεταγμένη πτώχευση δεν αποτελεί για την Ελλάδα μία εύκολη και γρήγορη έξοδο απ' την κρίση.
Επιβάρυνση στα νοικοκυριά
Με βάση τις προβλέψεις της Oxford Economics, η ανάλυση της ΕΥ εκτιμά ότι ενδεχόμενη έξοδος της χώρας από τη ζώνη του ευρώ, ακόμη και στην καλύτερη περίπτωση, εκείνη μιας συντεταγμένης εξόδου, θα επιβαρύνει τα ελληνικά νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις με τεράστιο κόστος και θα αφήσει τη χώρα γεωπολιτικά, στρατηγικά και οικονομικά απομονωμένη.
Με την έκδοση του νέου νομίσματος, η συναλλαγματική ισοτιμία θα υποτιμηθεί δραστικά, κατά τουλάχιστον 50%. Στο πιο θετικό σενάριο, και με την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει περιορισμένη πολιτική, κοινωνική και οικονομική αστάθεια, η συναλλαγματική ισοτιμία μετά την αρχική δραστική υποτίμηση, θα μπορούσε να σταθεροποιηθεί κοντά στο -30%. Όμως, αξίζει να σημειωθεί ότι, εάν η Πολιτεία δεν καταφέρει να αντιμετωπίσει τις αρχικές αντιδράσεις των αγορών και εφαρμόσει πολιτική νομισματικής χαλάρωσης με αυξητικές πληθωριστικές πιέσεις, η υποτίμηση μπορεί να υπερβεί κατά πολύ το 50%. Σε αυτήν την περίπτωση, η επίτευξη ισορροπίας δεν θα ήταν δυνατή για αρκετά χρόνια, με τις επιπτώσεις στο ΑΕΠ να είναι βαθύτερες και αισθητές σε βάθος χρόνου.
Δραματική συρρίκνωση
Η συρρίκνωση της οικονομικής δραστηριότητας θα είναι δραματική, ενώ οι απώλειες της αγοραστικής δύναμης δεν αναμένεται να αντιστραφούν γρήγορα. Κατά τους πρώτους 18 μήνες μετά την έξοδο, η κατάρρευση της εγχώριας ζήτησης ενδέχεται να ξεπεράσει το 25% και η σωρευτική μείωση του πραγματικού ΑΕΠ θα υπερβεί το 15%. Λαμβάνοντας υπόψη τις τρέχουσες προβλέψεις διεθνών οργανισμών για το 2015, οι επιπτώσεις μπορεί να είναι σημαντικά βαρύτερες. Για να γίνει, όμως, αντιληπτό το δραματικό μέγεθος της συνολικής μείωσης του πραγματικού ΑΕΠ, αξίζει να σημειωθεί ότι η ελληνική οικονομία συρρικνώθηκε κατά τα τελευταία έξι έτη κατά 25%, που σημαίνει ότι σωρευτικά η συρρίκνωση της οικονομικής δραστηριότητας θα φτάσει στο 50% των μεγεθών προ-κρίσης.
Στη συνέχεια, και υπό την προϋπόθεση βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας και της αύξησης των εξαγωγών, το ΑΕΠ θα μπορούσε να αρχίσει να αναπτύσσεται και πάλι. Ωστόσο, είναι εξαιρετικά αβέβαιο αν η βελτίωση αυτή θα μπορούσε να διατηρηθεί μέσο-μακροπρόθεσμα, δεδομένων των δομικών αδυναμιών της ελληνικής οικονομίας, και της περιορισμένης εξαγωγικής της βάσης. Στοιχεία σχετικά με τις εξαγωγικές επιδόσεις που ακολούθησαν προηγούμενες υποτιμήσεις επιβεβαιώνουν αυτήν τη διαπίστωση, καθώς μετά την αρχική ώθηση ακολούθησε απότομη πτώση του ρυθμού αύξησης των εξαγωγών σε λιγότερο από ένα χρόνο.
Επιπλέον σχεδόν στο σύνολό τους οι εξαγωγικές δραστηριότητες της Ελλάδας βασίζονται σε εισαγόμενα υλικά παραγωγής, το κόστος των οποίων θα εκτοξευθεί λόγω της υποτίμησης μειώνοντας σημαντικά το όποιο όφελος ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας. Τέλος για δραστηριότητες όπως ο τουρισμός, η αύξηση της ανταγωνιστικότητας δεν προκύπτει μόνο από τη μείωση του κόστους αλλά κυρίως από το προφίλ του τουριστικού προϊόντος. Οι δραματικές συνθήκες σε κοινωνικό επίπεδο, όπως η πιθανή αύξηση της εγκληματικότητας, είναι σίγουρο πως θα συμβάλλουν αρνητικά στην πορεία του κλάδου.
Το πιο ιδεατό σενάριο
Ακόμα και στο πιο ιδεατό σενάριο μιας συμφωνίας για σημαντική μείωση του χρέους σε ποσοστό 50%, η αδυναμία μετατροπής του χρέους στο νέο νόμισμα, σε συνδυασμό με τη σημαντική υποτίμηση, θα διατηρήσει το λόγο του χρέους ως ποσοστού του ΑΕΠ πάνω από το 130%. Το υψηλό χρέος (και η ανάγκη εξυπηρέτησής του) θα λειτουργήσει ως περιοριστικός παράγοντας για τη δημοσιονομική πολιτική.
Σε περίπτωση που υιοθετηθεί μια επεκτατική δημοσιονομική πολιτική, οι επιπτώσεις σε άλλα μέτωπα, θα οδηγήσουν γρήγορα στην ανατροπή της, καθώς θα έπρεπε να χρηματοδοτηθεί μέσω νομισματικής χρηματοδότησης που θα οδηγούσε σε μια ανεξέλεγκτη πληθωριστική δυναμική, με αυξημένες πιέσεις για περεταίρω υποτίμηση και πιστωτική συρρίκνωση.
Υψηλός πληθωρισμός
Η υποτίμηση θα οδηγήσει άμεσα σε υψηλό πληθωρισμό, καθώς οι τιμές των εισαγόμενων και των εμπορεύσιμων αγαθών θα αυξηθούν απότομα. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της μελέτης, ο πληθωρισμός ενδέχεται να φθάσει, στο πιο αισιόδοξο σενάριο, τουλάχιστον το 10%. Η σταδιακή αποκλιμάκωσή του θα κριθεί από τις πολιτικές που θα ακολουθηθούν, καθώς η όποια νομισματική χαλάρωση θα οδηγήσει σε σπιράλ πληθωρισμού και υποτίμησης με σχεδόν σίγουρο αποτέλεσμα τον υπερπληθωρισμό, στην οποία περίπτωση δεν θα ήταν παράλογο να ξεπεράσει ακόμα και το 30%.
Το Grexit θα εκτοξεύσει την ανεργία (συμπεριλαμβανομένης της ανεργίας των νέων) βραχυπρόθεσμα άνω του 30%, ενώ σήμερα η ανεργία θα μπορούσε αργά αλλά σταθερά να μειώνεται, ειδικά εάν υπάρξουν άμεσα στοχευμένες δράσεις της Πολιτείας και της ΕΕ για τη στήριξη της ανάπτυξης, συμπεριλαμβανομένων και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Κατάρρευση των εισαγωγών και υπηρεσιών
Είναι σημαντικό, επίσης, να τονίσουμε ότι οι εισαγωγές αγαθών και υπηρεσιών θα καταρρεύσουν ως αποτέλεσμα της δραματικής αύξησης του κόστους μετά την υποτίμηση, οδηγώντας σε ελλείψεις για μια σειρά από βασικά αγαθά και προϊόντα. Για τους καταναλωτές και τα νοικοκυριά οι επιπτώσεις από τις ελλείψεις θα είναι σημαντικές. Για ορισμένα βασικά αγαθά και προϊόντα όπως η βενζίνη και το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο, τα φάρμακα και άλλα φαρμακευτικά προϊόντα, καθώς και ορισμένα προϊόντα διατροφής, δε θα ήταν παράλογο να υποθέσουμε ότι θα χρειασθεί η εισαγωγή δελτίου. Για τα υπόλοιπα, συμπεριλαμβανομένων των προϊόντων υψηλής τεχνολογίας και ένδυσης, θα υπάρξουν τεράστιες ελλείψεις στην αγορά.
Μείωση των μισθών
Οι πραγματικοί μισθοί θα μειωθούν, οδηγώντας σε μεγάλη συμπίεση του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος, ειδικά για τα νοικοκυριά με σταθερά εισοδήματα, όπως οι συνταξιούχοι, οι νέοι, καθώς και οι χαμηλά αμειβόμενοι μισθωτοί. Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι σκληρότερα πλήττονται τα νοικοκυριά με χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, με άμεσο αντίκτυπο στη φτώχεια και την αύξηση της ανισότητας. Στην Αργεντινή το 2001, υπήρξε δραματική αύξηση της φτώχειας, ενώ βάσει στοιχείων προκύπτει ότι μέχρι το 2002, το ποσοστό του πληθυσμού που ζούσε κάτω από το όριο της φτώχειας έφτασε το 53%.
Η διοικητική διαχείριση του εγχειρήματος θα είναι εξαιρετικά περίπλοκη. Για τουλάχιστον έξι μήνες μετά την έξοδο από το κοινό νόμισμα, η οικονομία θα λειτουργεί χωρίς επίσημο νόμισμα. Όλες οι τιμές, οι συμβάσεις, τα περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις που διέπονται από το ελληνικό δίκαιο, θα πρέπει να μετατραπούν σε νέο νόμισμα, ενώ θα χρειασθεί μια παρατεταμένη διακοπή λειτουργίας του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Σε τέτοιες συνθήκες, είναι πιθανή και η εξάπλωση της ανταλλακτικής οικονομίας (barter trading).
Οι τράπεζες
Για τις τράπεζες, των οποίων η βιωσιμότητα θα δοκιμαστεί σημαντικά, κύρια προτεραιότητα μετά την έξοδο θα αποτελέσει η διατήρηση της κεφαλαιακής τους επάρκειας. Σε συνδυασμό με την αβεβαιότητα για το οικονομικό περιβάλλον, αυτό θα οδηγήσει σε τεράστια μείωση της παροχής πιστώσεων (credit crunch). Η απότομη συρρίκνωση των επενδύσεων στον απόηχο μιας εξόδου είναι πολύ πιθανή. Οι επενδύσεις αναμένεται να μειωθούν κατά 30% κατά τα δύο πρώτα χρόνια και όποιες προοπτικές αύξησης δεν προβλέπεται να υπάρξουν νωρίτερα από το πέρας του τρίτου χρόνου.
Σχολιάζοντας τα ευρήματα της μελέτης, ο Πάνος Παπάζογλου καταλήγει: «Η έξοδος της Ελλάδας από την Ευρωζώνη δεν αποτελεί απλό ή γρήγορο τρόπο επίλυσης των οικονομικών προβλημάτων της χώρας. Αν η Ελλάδα δεν κατορθώσει να δημιουργήσει έναν ισχυρό εξαγωγικό τομέα με δύσκολες και στοχευμένες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, οποιαδήποτε προσπάθεια βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας μέσω της υιοθέτησης ενός νέου νομίσματος, δε θα έχει διατηρήσιμα ή και διαχειρίσιμα αποτελέσματα. Αντιθέτως, ακόμη και στην περίπτωση μιας συντεταγμένης εξόδου από το ευρώ, οι αρνητικές επιπτώσεις για την ελληνική οικονομία και κοινωνία θα είναι ιδιαίτερα επώδυνες».
iefimerida.gr