Μια εκ βαθέων και εφ’ όλης της ύλης συζήτηση με τον Περιφερειάρχη Γιώργο Χατζημάρκο, για τον τρόπο που η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου αντεπεξήλθε σε μια ιστορικά δύσκολη χρονιά – ορόσημο, όχι μόνο για τα νησιά και τη χώρα, αλλά για ολόκληρο τον πλανήτη.

• Κλείσαμε ένα χρόνο κ. Περιφερειάρχη από τότε που μπήκε και η χώρα μας στην τροχιά της πανδημίας. Πώς πέρασε στην Περιφέρεια;
Όπως και σε όλο τον κόσμο κ. Αθανασίου. Με αγωνία και συνεχές φλερτ με τα όρια. Αυτός ο χρόνος, φαίνεται ήδη σαν πενταετία. Ιστορικά μοναδική δοκιμασία αλλά η Περιφέρεια, ως Οργανισμός, έμεινε όρθια.
• Πενταετία;
Ναι, η κόπωση που όλη η κοινωνία έχει σήμερα το κάνει να φαίνεται έτσι. Η κόπωση αυτή είναι ψυχική και οικονομική.
• Είναι αναστρέψιμο αυτό;
Όλα είναι αναστρέψιμα, φτάνει να μην παραδίδεις ποτέ τα όπλα. Να αντιλαμβάνεσαι ότι δεν μπορείς να κρυφτείς από αυτά που η ζωή φέρνει και ότι είναι ένας διαρκής αγώνας.
• Πιστεύετε ότι θα επιστρέψουμε στην ζωή μας, στην κανονικότητα όπως λέμε, όπως την ξέραμε;
Πιστεύω ότι θα πάρουμε πίσω την ζωή μας, αλλά η λεγόμενη κανονικότητα στο μέλλον θα είναι σημαντικά διαφορετική από το παρελθόν. Είναι πολύ μεγάλο αυτό που τώρα ζούμε και αλλάζει τον κόσμο λειτουργώντας ως καταλύτης εξελίξεων.

• Εξελίξεων;
Ναι, γιατί μην ξεχνάτε ότι η πανδημία μας βρήκε ήδη σε μια περίοδο μεταβατική.
• Όλες τις χώρες;
Όλο τον πλανήτη. Σε διαφορετικό βαθμό βέβαια από χώρα σε χώρα, αλλά πλέον με τον πλανήτη να έχει γίνει ένα χωριό, τελικά αυτό ισχύει οριζόντια.
• Μπορούμε να πούμε κ. Περιφερειάρχη ότι η Ελλάδα άντεξε;
Εξαρτάται τι ψηφίζουμε (γελά).
• Γιατί το λέτε αυτό;
Γιατί μας έχει λείψει η συζήτηση, ο δημόσιος διάλογος, με στοιχεία έγκυρα, μετρήσιμα και συγκρίσιμα. Όλοι οι δείκτες της εποχής κατατάσσουν την Ελλάδα σε καλή θέση. Μέσα στην Ελλάδα, ο διάλογος είναι προεμφυλιακός.
Αλλά, ναι. Στην ερώτησή σου αν η Ελλάδα άντεξε, η δική μου απάντηση είναι ανεπιφύλακτα θετική. Με μεγάλες απώλειες βέβαια που αφήνουν βαθιά σημάδια και τραύματα, που μας βυθίζουν σε περίσκεψη, αλλά σε σύγκριση με άλλες χώρες με πολύ μεγαλύτερη οικονομία και πολύ καλύτερα οργανωμένη δημόσια διοίκηση, η μικρή και κουρασμένη Ελλάδα, ναι, άντεξε.
• Γιατί χαρακτηρίζετε ως προεμφυλιακό τον δημόσιο διάλογο;
Χρησιμοποίησα αυτή την υπερβολή στον λόγο μου για να σου δώσω με έμφαση το γεγονός ότι σε καμία άλλη χώρα δεν θα συναντήσεις τέτοια σφοδρότητα στην σύγκρουση, τέτοια τοξικότητα. Άσπρο-μαύρο σε όλα.
Προσπαθούν να μνημονικοποιήσουν την πανδημία. Βλέπεις, στο παρελθόν αυτό πέτυχε για αυτούς που το κάνουν, και ο λαός βέβαια το μετάνιωσε, και έτσι το επιχειρούν ξανά. Μόνο που αυτή την φορά ο κόσμος ξέρει.
• Η Ελλάδα, λέτε, άντεξε. Μπορούμε να πούμε να πούμε το ίδιο και για τα νησιά μας κ. Περιφερειάρχη;
Τα νησιά μας, κ. Αθανασίου, έμειναν όρθια. Έδωσαν πολύ σκληρές εξετάσεις, έγραψαν φυσικά απώλειες, όπως ακριβώς όλος ο κόσμος, αλλά έμειναν όρθια. Και μπορώ να σου πω ότι σε πολλά θέματα έφεραν αποτελέσματα πολύ καλύτερα από τον αντίστοιχο μέσο όρο της χώρας.
• Η Περιφέρεια αυτόν τον ένα χρόνο δούλεψε σκληρά και αυτό σας το αναγνωρίζει ο κόσμος.
Η Περιφέρειά μας, κ. Αθανασίου, αυτό τον χρόνο της πανδημίας, απέδειξε ότι είναι ένας οργανισμός ζωντανός, με κοινωνικά αντανακλαστικά. Δουλέψαμε πολύ σκληρά ξεπερνώντας κάθε γνωστό όριο. Δώσαμε φυσικά προτεραιότητα στην υγεία και στην κοινωνία. Στηρίξαμε και ενισχύσαμε τις δομές υγείας των νησιών μας με τρόπο καθοριστικό. Κάναμε παρεμβάσεις στοχευμένες και σε στενή συνεργασία με τους ειδικούς και δώσαμε πόντους κρίσιμους στο αίσθημα ασφάλειας των νησιωτών, εντατικοποιήσαμε την κοινωνική μας δράση για να βρεθούμε πιο κοντά στους συμπολίτες μας, που είχαν την μεγαλύτερη ανάγκη και όλα αυτά χωρίς να αφήσουμε πίσω κανένα φλέγον ζήτημα από αυτά που μας απασχολούν. Κανένα.

• Ναι. Σας το αναγνωρίζει ο κόσμος. Κάποια θέματα θα σας ζητήσω να τα συζητήσουμε στη συνέχεια.
(χαμογελά)
• Φέτος, κ. Περιφερειάρχη πώς πιστεύετε ότι θα εξελιχθεί η τουριστική περίοδος; Θα καταφέρουμε να ανοίξουμε σύντομα και με αξιώσεις;
Εμείς, κ. Αθανασίου, δεν φοβηθήκαμε το 2020. Ανοίξαμε πρώτοι και πετύχαμε. Είναι δυνατόν να φοβηθούμε το 2021, όπου και την εμπειρία έχουμε και περισσότερα όπλα μάς έχει δώσει η παγκόσμια επιστημονική κοινότητα; Σύντομα, θα ξεπεράσουμε μαζί με όλες τις χώρες την περίοδο αυτή της προσπάθειας απόκτησης κοινού βηματισμού και θα μπούμε ξανά με αυτοπεποίθηση και αποφασιστικότητα στον αγώνα που οι νησιώτες μας ξέρουν πολύ καλά να δίνουν.
• Μιλάτε με πολύ θετικά λόγια για το τουριστικό 2020.
Το 2020, κ. Αθανασίου, κάναμε κάτι που δεν έχει προηγούμενο στην παγκόσμια ιστορία. Και πρέπει κανείς να αντιλαμβάνεται πού βρίσκεται, τι συμβαίνει γύρω του και πώς ο ίδιος αντιδρά και λειτουργεί. Κάναμε λοιπόν τουρισμό εν μέσω πανδημίας. Ανοίξαμε πρώτοι και κλείσαμε τελευταίοι, όταν άλλοι τεράστιοι παγκόσμιοι τουριστικοί προορισμοί δεν κατάφεραν το παραμικρό.
• Δεν συμφωνούν όλοι εδώ με αυτό που λέτε.
Φυσικά, διαφωνούν αυτοί που τα ξέρουν όλα, αυτοί που πάντα έχουν να πουν κάτι διαφορετικό, που διαφημίζουν και ποντάρουν στην αποτυχία του τόπου τους, γιατί τρέφονται από την αποτυχία. Δεν είναι μόνο μίζεροι και κουραστικοί αλλά είναι και σκληροί υπονομευτές κάθε προσπάθειας.
• Υπονομευτές;
Φυσικά. Όταν το 2020 δουλέψαμε για πρώτη φορά ενωμένοι, όλες οι δυνάμεις του τόπου, οι εργαζόμενοι, οι επαγγελματίες, η αυτοδιοίκηση, αυτοί, στην ασφάλεια της απραξίας τους, έκαναν μόνο επιθέσεις. Αυτό δεν είναι υπονόμευση; Όταν διέδιδαν με επιμονή κάθε είδηση, συνήθως ψευδή, που μπορούσε να βλάψει τον τόπο, αυτό δεν είναι υπονόμευση; Όταν μέσα στην μάχη το μόνο που έκαναν ήταν να ψευδολογούν και να προσπαθούν απεγνωσμένα να σπείρουν τον πανικό, αυτό δεν είναι υπονόμευση; Ευτυχώς, κ. Αθανασίου, απέτυχαν για μια ακόμη φορά και ο τόπος μας με δουλειά και σχέδιο πέτυχε να γράψει μια πολύ φωτεινή σελίδα της τουριστικής ιστορίας του.

• Ας μείνουμε λίγο σε αυτή την κριτική στην οποία αναφέρεστε και βέβαια δεν είναι μόνο στα ζητήματα του τουρισμού.
Δεν είναι κριτική, κ. Αθανασίου, είναι πολεμική.
Κραυγή μίσους, όχι φωνή. Είναι πολεμική, κ. Αθανασίου, αυτό που δεχόμαστε. Από ένα σύστημα που έχασε τα «οφέλη» του και κτυπά με τον παρακμιακό τρόπο για να τραυματίσει.
• Δηλαδή;
Κοιτάξτε, χρησιμοποιούν μόνο δύο όπλα. Το ψέμα και τις ύβρεις σε επίπεδο προσωπικών χαρακτηρισμών. Κρυπτόμενοι σε μονόλογους, στο ασφαλές μιντιακό περιβάλλον, με το οποίο είναι συνεργάτες και «συνέταιροι» και κρυπτόμενοι πίσω από κάποιους περιθωριακούς και παραβατικούς τύπους που χρησιμοποιούν ως «μπροστινούς». Είναι πραγματικά, το λιγότερο, παρακμή. Βέβαια, έχουν πλέον ξεπεράσει την γραμμή που ορίζει και την πολιτική αλητεία.
Επίσης, μην έχετε καμία αμφιβολία οτι δεν ήξερα τι θα αντιμετώπιζα όταν έπαιρνα την απόφαση να σταθώ απέναντι στην διαφθορά και την σαπίλα. Και σήμερα να βρισκόμουν στο ίδιο δίλημμα, την ίδια απόφαση θα έπαιρνα.
• Όταν λέτε παραβατικοί, τι εννοείτε;
Καθημερινά πλέον υβρίζονται και απειλούνται συνεργάτες μας. Οι ίδιοι, οι οικογένειές τους. Με μεθόδους υπόκοσμου. Αυτό δεν είναι άποψη, δεν είναι κριτική.
Να ξέρετε ότι το απόστημα θα σπάσει και θα τους πάρει μαζί του. Εμείς, θα συνεχίσουμε να κινούμαστε δημιουργικά μπροστά χωρίς να λυγίζουμε από εμπόδια.

• Ας περάσουμε λίγο στα έργα της Περιφέρειας ξεκινώντας από την κατάκτηση της πρώτης θέσης, ανάμεσα στις 13 Περιφέρειες της χώρας, σε ποσοστό απορροφητικότητας στις Ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις.
Για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, μην μας κλέβεις, κ. Αθανασίου (γελά).
• Σωστά.
Κοιτάξτε, το 2020 πήραμε την απόφαση της «αντεπίθεσης». Μέσα στην αγωνία, οφείλουμε να κτίζουμε οδούς διαφυγής. Γιατί, η επιστροφή στην προ της πανδημίας ζωή μας πρέπει να γίνει με όρους καλύτερους. Το 2020 λοιπόν εμείς δεν το χρησιμοποιήσαμε ως χρόνο «άλλοθι» αλλά πολύ εντατικής και αποδοτικής δουλειάς.
• Τι εννοείτε λέγοντας ότι δεν χρησιμοποιήσατε το 2020 ως χρονιά «άλλοθι»;
Αν το 2020, κ. Αθανασίου, είχαμε χαμηλότερες επιδόσεις από ό,τι προηγούμενες χρονιές δεν θα ήταν πολύ εύκολο να πούμε ότι αυτό είναι φυσικό επακόλουθο των ειδικών συνθηκών που επέβαλε η πανδημία; Ναι, αλλά εμείς κάναμε το ακριβώς αντίθετο.
Το 2020, το μετατρέψαμε στην πιο παραγωγική χρονιά από πλευράς παραγωγής έργων. Θα σας δώσω μερικά στοιχεία: 201 έργα, 109 μελέτες, 92 νέες εργολαβικές συμβάσεις. Αυτό είναι το 2020 για την Περιφέρεια Ν. Αιγαίου. Μια χρονιά, στην οποία η δουλειά δεν σταμάτησε ούτε μέρα.
• Χωρίς να θέλω προσπεράσω τα έργα στα άλλα νησιά της Περιφέρειας, θα ήθελα να επικεντρωθούμε στο νησί της Ρόδου, όπου και η έδρα της «δημοκρατικής». Να μας πείτε ορισμένα που εσείς αξιολογείτε ως σημαντικότερα;
Θα ξεκινήσω από το μεγάλο έργο του ηλεκτροφωτισμού του βασικού οδικού δικτύου του νησιού. Οδικό δίκτυο που κατασκευάστηκε την δεκαετία του ’70 και έκτοτε ήταν σκοτεινό στο μεγαλύτερο τμήμα του. Νέο δίκτυο ηλεκτροφωτισμού και δεκάδες χιλιόμετρα στηθαίων ασφαλείας ήρθαν να αναβαθμίσουν καθοριστικά το επίπεδο ασφάλειας του οδικού δικτύου του νησιού. Και θα συνεχίσει να ξέρετε αυτό το έργο μέχρι να κάνει την περίμετρο του νησιού.
Η ολοκλήρωση της προεργασίας για τη δημοπράτηση του έργου της ύδρευσης της Λίνδου, Νότιας Ρόδου, Αφάντου και Αρχαγγέλου από το Φράγμα Γαδουρά. Πολύ μεγάλο και αυτό το έργο και πολύ αναγκαίο σε μια περιοχή, που αναπτύσσεται με ταχύτητα.
• Γιατί το κάνατε αυτό;
Γιατί νοιαζόμαστε. Γιατί, μας ενδιαφέρει και μας πονά. Γιατί, όπου μπορούμε να βάλουμε πλάτη και να στηρίξουμε τον τόπο μας, το κάνουμε πρόθυμα και με χαρά.
Λύσεις έχουμε ανάγκη.
• Αυτά στο νησί της Ρόδου; Δεν ξεχάσατε κάτι;
Πολλά, όχι κάτι. Παρεμβάσεις σε πολλά σημεία του οδικού δικτύου. Σε γεφύρια, στον δρόμο για Άγιο Ισίδωρο, στα Καλαβάρδα, στον δρόμο για Πεταλούδες, που το ποτάμι τον είχε διαβρώσει, όπως ακριβώς και στον δρόμο Πυλώνας-Λάρδου, όπου και στα δύο αυτά σημεία έγιναν έργα πολύ καλά σχεδιασμένα και με απόλυτο σεβασμό στο περιβάλλον.
Στον καθαρισμό των ρεμάτων έγινε το μεγαλύτερο έργο, που εκτελέστηκε ποτέ στην ιστορία του νησιού. Με προτεραιότητα στα πιο επικίνδυνα σημεία και με επιμέλεια.
Όμως, δεν σταματήσαμε σε αυτό. Κάναμε άλμα στην αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος, όπως και στο ζήτημα της συντήρησης του οδικού δικτύου, εγκαινιάζοντας μια νέα φιλοσοφία και αντίληψη που ανατρέπει όσα ξέραμε μέχρι σήμερα και φτιάχνει ένα σύγχρονο «μοντέλο διαχείρισης».

• Σε τι συνίσταται αυτό;
Μελετήσαμε και δημοπρατήσαμε με μια νέα φιλοσοφία μια πολύ μεγάλη σειρά από έργα πάνω σε αυτά τα δύο ζητήματα, του καθαρισμού των ρεμάτων και της συντήρησης του οδικού δικτύου, με την εγκατάσταση αναδόχων σε βάθος τριετίας.
Οι τριετείς διαγωνισμοί είναι μια καινοτόμος απόφαση της Περιφέρειάς μας που μας δίνει τα αντανακλαστικά που έχουμε ανάγκη και απαντά και στους κινδύνους της κλιματικής αλλαγής. Και αυτό σε όλα τα νησιά της Περιφέρειας μας, στα Δωδεκάνησα και στις Κυκλάδες.
• Δεν ξεχάσατε κάποιο έργο;
Πολλά, αλλά μου είπατε να τα πω με προτεραιότητα (γελά).
Δεν έχουν σταματήσει ούτε μέρα να εκτελούνται έργα σε σχολικές μονάδες και αθλητικές εγκαταστάσεις, που συνεχώς αναβαθμίζονται χάρις στο Ειδικό Πρόγραμμα, που πρώτη η Περιφέρειά μας έφτιαξε για να στηρίξει τους Δήμους μας. Και σήμερα, δεκάδες σχολεία και γήπεδα είναι στην διάθεση της νεολαίας μας σε όλα τα νησιά, ανακαινισμένα, σύγχρονα, ασφαλή.
• Εγώ επιμένω, δεν ξεχάσατε κάποιο έργο;
Κ. Αθανασίου, το έργο της 24ωρης Υπηρεσίας Εποπτείας και Τεχνικού Ελέγχου του Επαρχιακού Οδικού Δικτύου, για το οποίο υπογράψαμε την σχετική σύμβαση προ ημερών, είναι πραγματικά ένα σπουδαίο έργο και πολύ σύγχρονο. Ειδικά διαμορφωμένα οχήματα θα περιπολούν στο Επαρχιακό Οδικό Δίκτυο κάθε ημέρα, χωρίς να εξαιρούνται Σάββατα, Κυριακές ή αργίες, θα ελέγχουν και θα εκτελούν συνεχώς εργασίες, θα παρεμβαίνουν άμεσα όπου προκύπτει ανάγκη. Το 2021 είναι έτος Οδικού Δικτύου για εμάς, κ. Αθανασίου.
• Συμφωνώ στο ότι αυτό το έργο ήταν μια πολύ ευχάριστη έκπληξη για όλους και θα ρωτήσω γιατί δεν αναφέρατε τίποτα για τη νέα γέφυρα της Ε.Ο. Ρόδου-Λίνδου στο Χαράκι; Ο χρόνος ολοκλήρωσης αυτού του είναι ρεκόρ και ο κόσμος σάς το πιστώνει αυτό.
Γιατί αυτό το έργο ήρθε μέσα από έκτακτες συνθήκες, κ. Αθανασίου. Δεν ήταν στο πρόγραμμα, όπως αυτά που σας περιέγραψα μέχρι τώρα, και τα σχεδιάσαμε βήμα-βήμα. Αυτό ήρθε μετά από φυσική καταστροφή.
Βέβαια, θα σας γυρίσω πίσω στον Νοέμβριο του 2019 όταν πήραμε την απόφαση να κλείσουμε την γέφυρα λόγω επικινδυνότητας. Θυμάστε πόσα φαιδρά είχαμε ακούσει τότε; Μπορεί να μου πει κανείς πόσες ζωές σώθηκαν από αυτήν απόφαση;
• Για αυτή την απόφαση δικαιωθήκατε πλήρως στην συνείδηση των πολιτών και σήμερα επίσης συζητείται πολύ θετικά ο χρόνος-ρεκόρ της αποπεράτωσής της.
Ναι, είναι πράγματι εξαιρετικός ο χρόνος ολοκλήρωσης της νέας γέφυρας και αντικείμενο συζήτησης πανελλαδικά. Όμως, δεν είναι ένα μόνο έργο. Εκεί είχαμε να εκτελέσουμε τρία έργα ταυτόχρονα. Όλα εκτελέστηκαν υποδειγματικά και είμαι πολύ χαρούμενος που πολύ σύντομα θα μπορέσουμε να την εγκαινιάσουμε. Γιατί, αυτό το έργο θα το εγκαινιάσουμε κανονικά, με κορδέλα.
• Θέλετε να πείτε κάτι για τα εγκαίνια;
Θέλω να πω ότι έχουμε ολοκληρώσει εκατοντάδες έργα και έχουμε εγκαινιάσει ελάχιστα. Αν θυμάμαι καλά είναι λιγότερα από δέκα. Ξέρετε, είμαι γενικά κατά των εγκαινίων. Όμως βλέποντας όλη αυτή την χυδαία πολεμική που δεχόμαστε, ειδικά από ανθρώπους που θα έπρεπε να χαμηλώνουν το βλέμμα τους όταν μιλούν δημόσια, υποσχέθηκα στους συνεργάτες μου ότι από εδώ και στο εξής θα τα εγκαινιάζουμε τα έργα, για τα οποία μοχθήσαμε.
Όπως, θα εγκαινιάσουμε και την Γέφυρα Κρεμαστής, όταν με το καλό ολοκληρωθεί και αυτό το έργο που τώρα δημοπρατείται. Γιατί, αυτή την φορά που το αναλάβαμε εμείς, θα γίνει.
• Λίγο πριν σας αφήσω, θέλω να μιλήσουμε για την χρηματοδότηση της Περιφέρειας και τα σχέδια του μέλλοντος.
κ. Αθανασίου, το 2020 σηματοδότησε και το τέλος της υποχρηματοδότησης για τα νησιά μας. Σπάσαμε επιτέλους αυτό τον ολέθριο φαύλο κύκλο και κοιτάμε το αύριο με μεγαλύτερη αισιοδοξία, γιατί θα έχουμε στα χέρια μας περισσότερα εργαλεία και πόρους. Υπερδιπλάσιους. Είναι αδιαμφισβήτητα μια νίκη ιστορικής αξίας για τα νησιά μας. Είμαι πολύ περήφανος για αυτή την επιτυχία, γιατί ξέρω τι στοίχισε στις Κυκλάδες και στα Δωδεκάνησα η προηγούμενη άδικη κατάταξη τους και πόσες ευκαιρίες χάθηκαν από αυτή. Αύριο είναι μια καλύτερη μέρα.
• Κλείνουμε λοιπόν με την αισιοδοξία ότι έρχονται καλύτερες μέρες;
Με την έμφυτη αισιοδοξία αλλά κυρίως με αυτή που κερδήθηκε μέσα από το δικό μας σχέδιο και την συνεπή δουλειά, με αγάπη για τον άνθρωπο και την πατρίδα μας.